Podczas pisania powieści Dostojewski przeżył osobistą tragedię. Zmarł jego trzyletni syn Alosza (takie imię nosi w powieści jeden z braci Karamazow). Tragizmu sytuacji dodał fakt, że dziecko zmarło na odziedziczoną po ojcu epilepsję. W książce pojawił się wątek historia sztabskapitana Sniegiriowa i jego śmiertelnie chorego synka Iliuszy.

Wybór ojcobójstwa jako głównego wątku powieści był inspirowany spotkaniem Dostojewskiego z niejakim Ilińskim na Syberii. Człowiek ten, jak się później okazało, odbywał karę za zbrodnię, której nie popełnił. Iliński był pierwowzorem Dymitra Karamazowa.