Rocznik 2000

 Fundacja

CZY PODOBAJĄ SIĘ NAM NASZE KOŚCIOŁY? OD CZEGO ZACZYNAĆ BUDOWĘ KOŚCIOŁA? CZY LICHEŃ BĘDZIE NOWYM WZOREM ŚWIĄTYNI? DOM BOŻY W WYRZUTNI RAKIET NIEPUBLIKOWANY WYWIAD Z EWANGELISTĄ MATEUSZEM

    „To duch buduje z kamieni, a nie odwrotnie. Tam, gdzie nie buduje duch, kamienie pozostają nieme" – napisał kardynał Joseph Ratzinger w rozważaniach o świątyni chrześcijańskiej. W ostatnim ćwierćwieczu wzniesiono w Polsce kilka tysięcy nowych kościołów i kaplic. Ducha nie brakowało – ogromny wysiłek milionów ludzi zasługuje na szacunek i podziw. Czy kamienie przemówiły?

    Polski „czas katedr" powoli dobiega końca. Jest to dobry moment do podsumowań, do postawienia pytań o to, jak nowe polskie kościoły oceniają ich użytkownicy i czego nauczyli się ich twórcy, jak powinna wyglądać współpraca między projektantami, księżmi i wspólnotami parafialnymi. Ale pytania te warto stawiać w szerszym kontekście, biorąc pod uwagę z jednej strony kształtowaną na przestrzeni wieków teologię chrześcijańskiej świątyni, z drugiej natomiast dzieje samej architektury, a szczególnie jej przemian w ostatnim stuleciu. Tak też ułożyliśmy niniejszy numer.

    Publikujemy w nim ponadto trzy głosy dotyczące ostatniej pielgrzymki Ojca Świętego do Polski. Rubrykę „Ślady pielgrzymki" będziemy kontynuować w najbliższych zeszytach, mając nadzieję, że przyczyni się ona nie tylko do utrwalenia wrażeń ze spotkań z Janem Pawłem II, ale też do pogłębienia refleksji nad ich wymiarem intelektualnym i duchowym.

• 3 Od redakcji
• 4 Symfonia paschalna Teologiczne wymiary chrześcijańskiej świątyni, Maciej Bielawski OSB
  
  Jeżeli ludzkie dzieje są naznaczone Paschą Chrystusa, to dotyczy to także architektury kościołów. I nie tylko w tym sensie, że architektura wyraża Paschę po to, aby o niej opowiadać tym, którzy wchodzą w przestrzeń jej form, ale także w tym sensie, że dzieje architektury również mają charakter paschalny. Głównym znamieniem owej paschy architektury jest to, że wędruje ona przez stulecia i kultury, zmienia się, błądzi, umiera, zanika i odradza się.
• 20 Model posoborowej świątyni, Andrzej Basista
  
  Obawiam się, że nie istnieje sprecyzowana wizja posoborowego budynku kościelnego – nie wiemy, jak posoborowa świątynia winna wyglądać, nie wypracowaliśmy bowiem żadnego, nawet teoretycznego jej modelu.
• 36 POLOWANIE NA IDEE Model, którego nie ma?
  Andrzej Basista, Przemysław Gawor, Maciej Radnicki, ks. Andrzej Waksmański, Elżbieta Wolicka, ks. Marian Zielniok, Maciej Zychowicz 56 Architektura świątyń polskich przed milenium – i Europą , Konrad Kucza-Kuczyński
  
  Herbertowska refleksja barbarzyńcy w ogrodzie, odczytywana przez moją generację jak elementarz europejskiej kultury, zderza się z teraźniejszością sztuki, a w niej i współczesnej kultury. Nie jest to na pewno czas katedr. Nie ma atmosfery cudu, jaka otaczała budowę wielkich świątyń średniowiecza".
• 72 Czy podobają nam się nasze kościoły? – ankieta
• 127 TEMATY I REFLEKSJE
  Kto przez dwadzieścia wieków fundował kościoły?, Ks. Jan Kracik
• 135 ŚLADY PIELGRZYMKI
  Człowiek imieniem Zacheusz, Jerzy Wocial
• 146 Niezauważona modlitwa papieża, Stanisław Krajewski
• 147 Błogosławieni ubodzy w duchu, Jerzy Adam Marszałkowicz
• 150 ROZMOWY Z EWANGELISTAMI (2)
  Z Mateuszem o pięciu słowach Jezusa do Jego uczniów, żeby wiedzieli, kim są i co mają czynić, Ks. Tomasz Węcławski
• 154 ZDARZENIA–KSIĄŻKI–LUDZIE
  Czas epilogu?, Elżbieta Wolicka
• 161 Pianista i jego autor (osiem wariacji na temat), Adam Wiedemann
• 165 Klucz do Miłosza – klucz do mądrości, Łukasz Tischner
• 169 Księga z zamierzchłych czasów, Andrzej Pieńkos
• 172 Snuć miłość albo pochwała filologii, Krzysztof Koehler
• 177 Na drogach niepokoju, Agata Przybylska
• 181 JEDENASTA WIECZOREM
  O podniesieniu ducha (IV), Tomasz a Kempis, tłum. Andrzej Sulikowski
• 183 Summary
• 184 Sommaire