Rocznik 2000

 Fundacja

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy darów ufności i mądrości serca od Tego, który przychodzi

APOKALIPSA DZISIAJ CZY MOŻNA PRZEWIDZIEĆ APOKALIPSĘ? APOKALIPSA A NADZIEJA CO DALEJ Z WSZECHŚWIATEM? CO DALEJ Z ŻYCIEM? POLECAMY NOWĄ RUBRYKĘ POD RÓŻĄ MAŁGORZATY ŁUKASIEWICZ

   Dlaczego zajmujemy się dzisiaj apokalipsą? Skłaniający do prorokowania przełom tysiącleci ma przecież nastąpić dopiero za rok. Czyżbyśmy i my, w „Znaku", zaliczali się – jak pisze jeden z naszych Autorów – do „ludzi ponowoczesnych, o umysłach niezdolnych do przyswojenia wczesnośredniowiecznego pojęcia liczby zero"? Powód jest inny. Każda okazja jest dobra, by powrócić do pytań podstawowych: Jak wyobrażamy sobie dzisiaj Koniec? Czy nasze dzieje podporządkowane są jakiemuś ukrytemu celowi? Czy Apokalipsa św. Jana może nam pomóc w rozumieniu dziejów? Dokąd zmierza Wszechświat i jak długo jeszcze możliwe będzie życie na Ziemi? Na to ostatnie pytanie piszący w numerze przyrodnicy udzielają dość precyzyjnych i kategorycznych odpowiedzi – zagłada Ziemi jest nieuchronna i nastąpi najpóźniej za... kilka miliardów lat. Złaknionych odpowiedzi na pozostałe pytania zachęcamy do lektury.

   Naszych wiernych Czytelników musimy z przykrością powiadomić o podwyższeniu od stycznia 2000 ceny „Znaku". Zmniejszenie dotacji dla czasopism kulturalnych przy równoczesnym wzroście kosztów materiałów i usług poligraficznych (znacznie wyższym od poziomu inflacji) zmusiło nas do takiej decyzji. Zdajemy sobie sprawę, że jest ona bolesna z punktu widzenia szczupłych inteligenckich budżetów domowych. Prosimy o wyrozumiałość. Staraliśmy się, aby podwyżka była jak najmniejsza. Nawet po podniesieniu ceny pismo przynosić będzie duży deficyt. Nie jest to dobry czas dla kultury. Wolny rynek w polskim wydaniu sprawia wrażenie, jakby sam chciał sobie urwać głowę, przekonany o tym, że ręce wystarczą...

Mamy nadzieję, że „Znak" nadal będzie gościł w Państwa domach i że razem wkroczymy w trzecie tysiąclecie.

• 3 Od redakcji
• 4 Millennium, apokalipsa, koniec wieku
  Z Czesławem Miłoszem, Ks. Wacławem Hryniewiczem i Ireneuszem Kanią rozmawia Krzysztof Dorosz
• 26 O przewidywaniu apokalipsy kilka wynurzeń antropologa, Tadeusz Bielicki
  
  "Wiek późnej dojrzałości przestaje być w oczach młodszych pokoleń synonimem skarbnicy mądrości, kompetencji, wiedzy, doświadczenia; pod pewnymi względami i w niektórych sytuacjach zawodowych już pięćdziesięciolatek zaczyna jawić się jako anachronizm, osoba „już nie całkiem w kursie", raczej uprzejmie tolerowana niż uważnie wysłuchiwana."
• 33 „Przyjdę niebawem" Wezwanie do nadziei, Anna Świderkówna
  
  "Samo słowo „apokalipsa" budzi najczęściej niepokój, kojarzy się nam bowiem z jakąś straszliwą katastrofą, czy zgoła kataklizmem. Tymczasem pochodzi ono z języka greckiego, w którym apokalypsis to tyle co „objawienie", a mówiąc dokładniej – „odsłonięcie": odsłonięcie zakrytej przed oczami ludzkimi tajemnicy. Terminem tym określamy odrębny gatunek literacki, który narodził się w Biblii na przełomie III i II wieku przed Chr. Apokalipsa to wezwanie nie do rozpaczy, ale do nadziei. Sens właściwy wszystkich pism należących do tego gatunku literackiego można by streścić słowami: „Nabierzcie ducha i podnieście głowy", bo Bóg na pewno zwycięży."
• 51 Ekokalipsa, January Weiner
  
  Na pytanie o szanse przetrwania życia na Ziemi nauka ma odpowiedź tak jasną, że aż uspokajającą: z całą pewnością życie na Ziemi nie będzie trwało wiecznie. Nieuchronna zagłada nastąpi najpóźniej za kilka miliardów lat.
• 69 Gdy zgasną gwiazdy. Kosmologiczne scenariusze przyszłych losów Wszechświata, Krzysztof Maślanka
  
  Gdy zgaśnie ostatnia gwiazda, wiek wszechświata osiągnie 1014 lat, czyli kilka tysięcy razy więcej niż obecnie. Będzie on wówczas ciemny i bardzo chłodny, wypełniony – prócz słabego promieniowania – umarłymi gwiazdami.
• 78 Nowoczesna apokalipsa, Frank Kermode, tłum. Łukasz Tischner
  
  W naszej epoce nie ma nic pozytywnego, tylko przejście. Skoro przemieszczamy się od przejścia do przejścia, możemy przypuszczać, że nie łączy nas żadna zrozumiała relacja z przeszłością, ani też żadna przewidywalna relacja z przyszłością.
• 194 Milenaryzm Kandinsky’ego, Anna Baranowa
  
  Kładąc podwaliny pod sztukę abstrakcyjną, Kandinsky ma świadomość służenia celowi wykraczającemu poza sztukę i odbiorcę – celowi transcendentnemu. W konkluzji swojej książki stwierdza z naciskiem: „Powiedzmy wreszcie, że już teraz duch nowego malarstwa jest organicznie i bezpośrednio połączony z nadejściem nowego Królestwa Ducha, które przygotowuje się na naszych oczach".
• TEMATY I REFLEKSJE
  Ocalić niszcząc, zniszczyć ocalając, Ewa Bieńkowska
• 108 Newmana kroczenie przez czyściec, Piotr Kostyło
• 120 RUBRYKA POD RÓŻĄ
  Grass i czas, Małgorzata Łukasiewicz
• 124 ROZMOWY Z EWANGELISTAMI
  Z Janem o tych, którzy nie widzieli, a uwierzyli, Ks. Tomasz Węcławski
• 128 ZDARZENIA - KSIĄŻKI - LUDZIE
  Powrót do Céline’a, Janina Katz
• 135 Rewolucja w imię nieba, Andrzej Osęka
• 142 Gazetowy wytrych do przepowiedni, Ks. Jan Kracik
• 146 Emisariusz sprawy Soboru, Arkadiusz Ziernicki
• 151 Rozpoznając twarz Ojca, Andrzej Borowski
• 158 Pragnienie drzewa życia, Marek Kita
• 163 Niebezpieczny Puszkin, Radosław Romaniuk
• 166 Marzę, więc będę, Artur Grabowski
• 170 Arpowie a sztuka XX wieku, Andrzej Pieńkos
• 175 „Wielojęzyczny" Saramago, Nina Pluta
• 181 KOŚCIÓŁ – MÓJ DOM
  Kluczem jest miłość, Janusz Poniewierski
• 185 NOTY
• 191Sommaire
• Summary