EWOLUCJA Człowiek 150 lat po Darwinie Co miesiąc zapraszamy do udziału w dyskusji na ważny dla katolika temat. Temat kwietnia: "Katolik po wyjściu z Kościoła" Zadzwoń do Radia Plus, napisz list do "Gościa Niedzielnego" albo wypowiedz się za pośrednictwem Internetu. Podsumowanie dyskusji znajdziesz w majowym numerze "Znaku".

Od redakcji

   Co kształtować będzie oblicze XXI wieku? Na to pytanie komentatorzy przemian cywilizacyjnych, uczeni, politycy niemal zgodnym chórem odpowiadają, że wkraczamy w erę biotechnologii. Na skutek odkryć naukowych i eksperymentów genetycznych pod znakiem zapytania staje samo pojęcie człowieczeństwa. Po raz pierwszy w historii naszego gatunku pojęcie "człowiek" może w nowym stuleciu nabrać odmiennego znaczenia niż dotychczas. Entuzjaści wierzą, że dzięki genetyce "człowiek" zacznie znaczyć coś więcej niż dotychczas; o wiele powszechniejsze są jednak obawy, że "nowy wspaniały świat" może okazać się koszmarem przemocy i instrumentalnego podejścia do osoby ludzkiej.
   Powszechna uwaga skupia się na spektakularnych zastosowaniach inżynierii genetycznej. Ale najważniejsze rozstrzygnięcia zapadają na obszarze, o którym na ogół wiemy niewiele: na obszarze nauk teoretycznych. Postanowiliśmy więc przyjrzeć się najnowszym odkryciom teorii ewolucji. Jak pod ich wpływem zmienia się rozumienie życia? Co wnoszą one do dotychczasowego obrazu człowieka? Czy w ich świetle da się obronić tradycyjne zasady moralne? Jakie są światopoglądowe konsekwencje teorii ewolucji? Z tymi pytaniami zwróciliśmy się do grupy czołowych polskich biologów.

• 3 Od redakcji
• 4 DIAGNOZY
  Niszczenie i budowanie, Jan Józef Szczepański
• 8 TEMAT MIESIĄCA
  Ewolucja. Szokująco prosty mechanizm i jego zadziwiające konsekwencje, Jan Kozłowski
  Z czasem - a od powstania pierwszej komórki dzielą nas przecież miliardy pokoleń - zmiany powodujące efektywniejsze budowanie kopii zakumulują się, dając zadziwiające formy organizmów żywych, zachowujących się jak precyzyjnie zaplanowane przez konstruktora automaty, czasem dość inteligentne, rozwiązujące zwykle poprawnie problem, jak zjeść coś i nie zostać zjedzonym we wrogim świecie, gdzie liczy się każda porcja białka, dająca szansę na wyprodukowanie większej liczby kopii własnych genów.
• 26 O zoologicznej wizji człowieka, czyli krótka rozprawa o pysze, Tadeusz Bielicki
  Z wyliczonych w tym artykule czterech "osobliwości człowieka" ("odgadywanie" struktury świata, mowa, świadomość śmierci, ucieczka od zasady egoizmu genów) mnie osobiście fascynuje najbardziej pozycja na tej liście ostatnia. Przejawia się ona w zdolności do zachowań samoniszczących. Ale także w zdolności do świadomego hamowania zachowań, do których owa zasada "zachęca", na przykład kradzieży, oszustwa, oszczerstwa, cudzołóstwa.
• 37 Etyka po Darwinie, January Weiner
  Profesjonaliści (sztaby wyborcze polityków i inni specjaliści od reklamy), zamiast się obrażać na biologię, bardzo szybko przyswoili sobie nową wiedzę i skutecznie zastosowali jako instrument do manipulowania społeczeństwem. Im bardziej zwykli ludzie skłonni są odrzucać wiedzę o podskórnych, biologicznych motywach wzorców własnych zachowań, tym podatniejsi są na taką manipulację.
• 52 Moralność ewolucji, czyli ewolucja moralności, Krzysztof Szymborski
  Sprawa ewolucyjnego pochodzenia moralności i zasad społecznego współżycia jest bez wątpienia problemem fascynującym, lecz z rozmaitych przyczyn przez prawie 100 lat od momentu, gdy Darwin sformułował swoją teorię, postęp w kierunku lepszego zrozumienia tej kwestii posuwał się krętą i pełną ślepych zaułków drogą.
• 65 Biologia ewolucyjna a ludzka kondycja, Adam Łomnicki
  Zaprzeczanie darwinowskiej teorii ewolucji i odkryciom biologii ewolucyjnej wydaje się stratą czasu, objawem nieuctwa i nieznajomości mechanizmów działania współczesnych nauk ścisłych. Jest to obecnie teoria niesprzeczna z danymi empirycznymi i zgodna z ustaleniami innych dyscyplin: geologii, chemii, fizyki. Natomiast sprawą otwartą jest przykładanie odkryć biologicznych do zrozumienia zachowań społecznych i natury człowieka.
• 70 PUNKTY WIDZENIA
  Spór o Zachętę, Piotr Kosiewski, Jan Michalski, Piotr Piotrowski, Paweł Bravo
• 89 Królewski płaszcz Franza K. (III), Krzysztof Dorosz
• 107 BIBLIA A ŚWIAT WSPÓŁCZESNY
  Zbawienie, Anna Świderkówna
• 116 NIEPEWNOŚĆ OKA
  Czapski dla cierpliwych, Małgorzata Kitowska-Łysiak
• 122 RUBRYKA POD RÓŻĄ
  O skarbach, Małgorzata Łukasiewicz
• 126 TEMATY I REFLEKSJE
  Wieża Babel, Jadwiga Żylińska
• 128 ZNAK NA OPAK
  Wieści ze słuchanicy (12), Wanda Czubernatowa
• 130 ZDARZENIA - KSIĄŻKI - LUDZIE
  
• 130 Obudzić Lachesa, Jacek Salij OP
• 135 Wznowiony spór, Ks. Grzegorz Ryś
• 140 Między rozumem a posłuszeństwem, Jan Cieciuch
• 146 "Monoteizm rozumu i serca, politeizm wyobraźni i sztuki", Katarzyna Morajko
• 152 KOŚCIÓŁ MÓJ DOM
  "Wypłyń na głębię!", Janusz Poniewierski
• 156 TWÓJ GŁOS W DYSKUSJI
  Po co nam inteligenci?
• 159 Summary
• 160 Sommaire,