Społeczny Instytut Wydawniczy Znak Społeczny Instytut Wydawniczy Znak   
Myśl z nami!
  SIW Znak
 O nas
 Prenumerata
 Numery w sprzedaży
 Zapowiedzi
 Rocznik 1999
 Rocznik 2000
 Rocznik 2001
 Rocznik 2002
styczeń, nr 560
luty, nr 561
marzec, nr 562
kwiecień, nr 563
maj, nr 564
czerwiec, nr 565
lipiec, nr 566
sierpień, nr 567
wrzesień, nr 568
październik, nr 569
listopad, nr 570
grudzień, nr 571
 Księga gości
 Fundacja


  Uniwersytet Latający

Miesięcznik Znak, nr 563

JAK BYĆ PATRIOTĄ?

W następnym numerze:

Czy jesteś uzależniony?

 


Od redakcji

   Jaki sens ma dzisiaj patriotyzm - w czasach globalizacji, na progu przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej? Od dawna zauważono, że demokracja i kapitalizm osłabiają tradycyjne więzi społeczne. Czy oznacza to jednak, że rozwój cywilizacji prowadzi do zaniku więzi narodowych i zastąpienia ich przez racjonalne reguły wolnego rynku i bezosobowego prawa? Czy państwo demokratyczne może obejść się bez fundamentu, jaki od początku stanowiła dla niego miłość do ojczyzny? Jak wobec zaniku postaw patriotycznych radzić sobie z problemem ludzi wykluczonych? Jaką wartość ma dzisiaj solidarność społeczna? Jak kryzys patriotyzmu wpływa na funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego? Co jest większym zagrożeniem dla Polski: trwałość agresywnego patriotyzmu ksenofobicznego czy raczej zanik postaw patriotycznych? Na czym polega nowoczesny patriotyzm w dzisiejszej Polsce? Jakie formy przybierać powinna identyfikacja z odzyskanym państwem? Na czym w praktyce polega nasza odpowiedzialność za przyszłe pokolenia? Wraz z naszymi Autorami zapraszamy Państwa do refleksji nad tymi pytaniami.



Spis treści

  • 4. Głos w sprawie poznańskiej, Redakcja
  • 6. Zostaliśmy wybawieni, Ks. Tomasz Węcławski
  • 10. Refleksje po nieszczęściu, Stefan Wilkanowicz

  • 12. Od redakcji

  • TEMAT MIESIĄCA
    13. Solidarystyczne podstawy patriotyzmu, Marek A. Cichocki
      Dzisiaj polskiej demokracji nie zagraża idea patriotyzmu. Zagraża jej brak tej idei, lekceważenie obywatelskich powinności wobec innych, niechęć do lojalności wobec własnego kraju, brak poszanowania wolności, obojętność wobec przyszłości współobywateli, egoizm i krótkowzroczne samozadowolenie.

    31. O potrzebie patriotyzmu uwagi różne, Jerzy Szacki

      Podczas narzekań na upadek patriotycznych obyczajów zapomina się o tych licznych współczesnych Polakach, którzy bez żadnych wzniosłych deklamacji robią to, co do nich należy, i więcej niż się od nich wymaga. Jest ich naprawdę niemało, o czym wiedzą na przykład działacze organizacji pozarządowych.

    44. Kto potrzebuje patriotyzmu?, Zdzisław Najder

      Polski upór w dochodzeniu praw narodu do istnienia sprawiał, że kultura polska była w XIX wieku kulturą pociągającą, że kiedy bycie Polakiem utrudniało życie, polonizowały się dziesiątki tysięcy, także Austriaków i Niemców. Dlaczegóżby się tej specyfiki wyrzekać teraz, kiedy w dodatku nic już nie kosztuje, bo ci, co mieli polec, już polegli?

    56. Śmierć i ojczyzna, Dariusz Karłowicz

      Czy można bez szkody wymazać punkt odniesienia, którym są dawni bohaterowie? Czy można liczyć, że będziemy społeczeństwem gotowym uczciwie płacić podatki, jeśli wzgardzimy bohaterami, którzy gotowi byli do śmierci za ojczyznę?

    69. List z czyśćca, Jerzy Jedlicki

      Czy polska inteligencja potrafi dopracować się idei patriotyzmu nowoczesnego, nie kłócącego się z afiliacją europejską i nie ześlizgującego się w etniczną ksenofobię? Patriotyzmu, który będzie mocnym i wzbogacającym składnikiem indywidualnej tożsamości, nietłumiącym duchowej swobody człowieka?

    77. O czasach postpatriotycznych, Zdzisław Krasnodębski

      Symptomem niedorozwoju i zapóźnienia jest właśnie to, że elity bardziej identyfikują się z ośrodkami zagranicznymi niż z innymi warstwami własnego społeczeństwa. W gruncie rzeczy to nastawienie wyrasta z tego samego kompleksu niższości, na jakim zbudowana jest postawa ciasnego, zamkniętego w sobie nacjonalizmu, pełnego lęku i zarazem samochwalstwa.

    93. Inspiracje

  • TEMATY I REFLEKSJE
    94. Król miły bogom, Jan Józef Szczepański
      Alternatywa: strzała lub dharma, dostrzeżona i nazwana przez Asiokę, prawdopodobnie nie trwała dłużej niż jego państwo. Szukanie jej kontynuacji w historii przynosi głównie rozczarowanie. Ale rządy Asioki to nie jest "baśń o dobrym królu". Walka, którą dostrzegał, trwa.

    98. Wyobrażenie Chrystusa w "Rozmyślaniu przemyskim", Krystyna Pisarkowa

      Nowo odczytane trójjęzyczne wydanie dostarcza kolejnych pytań: to o sam portret, to o różnice konwencji estetycznych towarzyszących historycznym wcieleniom chrześcijaństwa, to o malarski pierwowzór wyobrażenia Boga opisanego w zabytku polskim.

  • ZDARZENIA - KSIĄŻKI - LUDZIE
    113. Niewierny Tomasz, Andrzej Franaszek
    120. Przesłanie sprzed pół wieku, Wojciech Chudy
    127. Czarodziej w obronie racjonalnego świata, Irena Trzcieniecka-Schneider
    132. Wspólnota czy kolektywizm?, Piotr Bartula
    140. Chrześcijanin zagrożony, Marcin Lisak OP
    146. Muzealne anioły, Anna Żakiewicz
    152. SPOŁECZEŃSTWO NIEOBOJĘTNYCH
    Nadzieja na ustawę, Kuba Wygnański

    158. Rekomendacje

    160. Summary

   2002 SIW Znak, Piotr Poniedziałek