NIETZSCHE A CHRZEŚCIJAŃSTWO W następnym numerze: Wiara i Oświecenie. Koniec zimnej wojny

   Choć Fryderyk Nietzsche zmarł już ponad sto lat temu, fenomen jego popularności (wśród filozofów, zbuntowanej młodzieży, a nawet promotorów przemysłu rozrywkowego) zdaje się wręcz przybierać na sile. Czy u jego źródeł leży aktualność Nietzscheańskiej krytyki chrześcijaństwa? Czy - jak szydził Nietzsche - chrześcijaństwo to rzeczywiście podstępny spisek owiec przeciw wilkom?
   Nietzsche musi niepokoić - trudno nie zadrżeć, kiedy czyta się dzisiaj jego antyżydowskie i antychrześcijańskie diatryby, kiedy słyszy się pochwałę "woli mocy" - pojęcia, które po doświadczeniach II wojny światowej straciło swą semantyczną niewinność. Ale z drugiej strony trudno zlekceważyć jego krytykę chrześcijaństwa, która choć nie trafia w sedno, trafia przecież w tarczę. Bo czy nasza religijność jest już całkiem wolna od pokusy sukcesu i władzy? Czy wciąż nie zniekształcają jej resentymenty i kupieckie apetyty? Nietzschego zatem nie sposób sławić bez zastrzeżeń, ale nie sposób także wzgardliwie odrzucić.
   Wracamy dziś do Nietzschego, by zbudzić się z intelektualnej drzemki - przejrzeć się w jego krytyce chrześcijaństwa jak w lustrze, nie zapominając o demonach, które bezkrytyczny "neonietzscheanizm" może ożywić.

4. Od redakcji

DIAGNOZY
5. "I Znowu Chrześcijaństwo Nie Działa", Wojciech Bonowicz

To w znacznym stopniu my sami odpowiadamy za to, ile i jakiej przemocy oferują nam media. Czy przemoc jest niezbędnym składnikiem rozrywki? A jeżeli tak, to czy brutalna przemoc - realistyczne przedstawianie zabijania - także? Może udzieliliśmy twierdzącej odpowiedzi na te pytania, nigdy ich sobie nie postawiwszy?...

TEMAT MIESIĄCA
13. Żądło Nietzschego, Z Jackiem Filkiem, Krzysztofem Michalskim i Karolem Tarnowskim rozmawia Łukasz Tischner

29. Nietzsche a chrześcijaństwo, Piotr Graczyk

Wdając się, jako chrześcijanie, w spór z nietzscheanizmem, narażamy się na niebezpieczeństwo, że ze sporu tego wyjdziemy, nie będąc już uczniami Chrystusa. Z drugiej strony, jeśli tak się nie stanie i spór z myślą Nietzschego umocni nas w wierze chrześcijańskiej, być może rozumieć ją będziemy wyraźniej, w sposób pozbawiony pewnego rodzaju złudzeń, bardziej świadomi kosztów, jakie niesie ze sobą nasza decyzja, aby w tej wierze wytrwać.

45. Dwie nauki: dwie miłości, dwie wieczności, Jacek Filek

Nauczanie Zaratustry jest prowokacją zarówno dla człowieka wierzącego, jak i dla niewierzącego. Człowiek wierzący gotów się obrazić, a niewierzący zbyt podniecić, i to tym właśnie, iż wierzący jest obrażany - i ani pierwszy, ani drugi nie wyniosą żadnej nauki.

71. ANKIETA: Dlaczego lubię/nie lubię Nietzschego?
Ewa Bieńkowska, Barbara Chyrowicz SSpS, Adam Hernas, Wacław Hryniewicz OMI, Paweł Kłoczowski, Małgorzata Kowalska, Grzegorz Sowinski, Krzysztof Stachewicz, Charles Taylor, ks. Tomasz Węcławski

Nietzsche lubił prowokować i robił to bardzo skutecznie. Cierpiała na tym czasem spójność przekazu, a w konsekwencji także recepcja jego pism, bo o jej kształcie często rozstrzygały (i nadal rozstrzygają) emocje. Jakie są źródła sympatii/antypatii do Nietzschego ? Z tym pytaniem zwróciliśmy się do naszych Autorów. (Redakcja)

95. Inspiracje

TEMATY I REFLEKSJE
ROZMOWY ZNAKU:
96. Dostrzegać znaki, Ze Stefanem Swieżawskim rozmawiają Beata Dzianowicz i Łukasz Tischner

Ludzie zatracili zdolność głębszego i bardziej wnikliwego patrzenia na własne życie i na życie społeczne. Wiąże się to z dewaluacją cnoty mądrości, która polega na umiejętności wnikliwego wpatrywania się w coś. Osiąga się w ten sposób głębię kontemplacji.

106. Stacja "Solidarność", Jan Michalski

Choć treścią Stacji Solidarność jest mit fascynujący autora, ukształtowanie się mitu dowodzi, że czas bohaterów skończył się, wielkie, chwalebne czyny należą do przeszłości. Nadchodzi epoka pieniądza i duchowego ubóstwa.

122. KOŚCIÓŁ - MÓJ DOM: Potrzeba nawrócenia, Janusz Poniewierski,

Trudno mi oprzeć się wrażeniu, iż tegoroczna podróż Papieża do Polski jest dość powszechnie postrzegana w kategoriach nostalgicznej wędrówki do czasów jego młodości. Tak jakby miała nas odwiedzić sędziwa babcia, której chcemy sprawić przyjemność i oprowadzić ją po starych kątach, a nie prorok i świadek Ukrzyżowanego.

ZDARZENIA - KSIĄŻKI - LUDZIE
127. Wołanie filozofa o etykę, Adam Hernas
131. Wykrzyczeć rzeczy wzniosłe, Michał Bardel
136. Dziewczyna, która uczy się klęczeć, Agnieszka Sabor
143. Ścieżka niepodjęta, Katarzyna Wróblewska
149. Prawdy współczesnego sceptyka, Krzysztof Stachewicz
155. Trzy zniewolenia, Józef Smaga

163. SPOŁECZEŃSTWO NIEOBOJĘTNYCH
Maleńki Szczyrzyc - wielkie dobro, Bogdana Pilichowska

166. Rekomendacje

168. Summary