OD REDAKCJI

Zapomniana wojna

Polsko-słowackie słupki graniczne do dziś przebiegają pomiędzy grobami, przez środek Cmentarza Wojennego Nr 46 nad wsią Konieczna w Karpatach. Pochowano tu 168 żołnierzy austro-węgierskich i 135 Rosjan poległych walkach o przełęcze w styczniu i lutym 1915 roku. Kiedy zaraz po przejściu frontu urządzano cmentarz, nikt się jeszcze nie spodziewał, że wkrótce powstaną w Europie nowe granice. Że upadną imperia i monarchie, od stuleci wyznaczające porządek rzeczy. Że powstanie świat setek państw. I że zwycięży nacjonalizm.

Kto dziś pamięta o tamtej wojnie? Przyćmiona przez tę z lat 1939–1945 wydaje się należeć do zupełnie innego świata. Odchodzą jej ostatni świadkowie: ludzie, których wspomnienia o pierwszej w dziejach wojnie z użyciem nowoczesnych, przerażających technologii oraz sposobów masowego zabijania brzmią dziś niczym głosy z odległej epoki. Choć w dużej mierze zapomniana, wywarła niezatarty do dziś wpływ na kształt Europy i mentalność Europejczyków. Czy rzeczywiście pierwsza wojna światowa jest najważniejszą cezurą ostatnich stuleci? Jakie nastroje panowały wtedy w Europie pośród elit? Czy na naszą, polską pamięć o wojnie wpływa fakt, że Polski wtedy jeszcze nie było? Oddajemy do rąk Czytelników nowy numer „Znaku” głęboko przekonani, że wciąż nie docenia się u nas kulturowego i socjologicznego znaczenia Wielkiej Wojny…

Ponadto w numerze przedstawiamy między innymi esej Leszka Kołakowskiego poświęcony zagadnieniu prawdy. Zwracamy również uwagę na tekst Andrzeja Paszewskiego, który – w momencie, gdy świat stoi na krawędzi wielkiego kryzysu gospodarczego – zabiera na naszych łamach głos w dyskusji na temat wyzwań stojących przed Europą XXI wieku.

Michał Bardel
redaktor naczelny

POCZĄTEK STRONY