Czym w ciągu ostatnich tygodni żył literacki świat? Jakie były najważniejsze wydarzenia świata książki? Kto otrzymywał prestiżowe nagrody? Tego wszystkiego dowiesz się właśnie w naszym cyklu artykułów dotyczącym najpopularniejszych newsów literackich! W jednym tekście zbieramy najgłośniejsze wydarzenia, o których warto wiedzieć, jeśli chce się trzymać rękę na pulsie. A co działo się przez ubiegły miesiąc? Rozstrzygnęły się dwa wielkie plebiscyty czytelnicze, poznaliśmy nominacje do polskich i międzynarodowych nagród, zaglądamy także do świata filmowych adaptacji książek.

Bestsellery Empiku 2025

Luty w kalendarzach miłośników literatury i kultury popularnej już od dobrych kilku lat oznaczony jest hasłem „Gala Bestsellerów Empiku”. To podsumowanie ubiegłego roku, które pokazuje, po jaką książkę, muzykę czy film sięgaliśmy najczęściej. Do tego każdemu rozdaniu tych nagród towarzyszy wyjątkowe show z gwiazdami muzyki. W tym roku laureatów plebiscytu poznaliśmy 24 lutego. Kto powrócił z gali ze statuetką?

Literatura

  • Literatura piękna: Szczepan Twardoch, „Null” (Wydawnictwo Marginesy)
  • Kryminał: Sławek Gortych, „Schronisko, które zostało zapomniane” (Wydawnictwo W.A.B.)
  • Literatura popularna: Suzanne Collins, „Wschód słońca w dniu dożynek” (Must Read)
  • Literatura polska dla dzieci: Yvette Żółtowska-Darska, Jacek Sarzało, „Lamine Yamal. Złota nadzieja futbolu” (Wydawnictwo SQN)

Audio

  • Audiobook: Małgorzata Oliwia Sobczak, „Błękit. Kolory zła. Tom 5” (Wydawnictwo W.A.B), czyta Marcin Popczyński
  • Superprodukcja audio: Robert Małecki, „Rumor” (Wydawnictwo Literackie), w rolach głównych: Tomasz Schuchardt, Weronika Książkiewicz, Konrad Eleryk, Produkcja oryginalna Empik Go

Muzyka

  • Pop&Rock: Kaśka Sochacka, Dawid Podsiadło – „tylko haj” (Pur Pur/Sony Music Entertainment Poland)
  • Rap&Hip-hop: Pezet – „Muzyka Popularna” (Pezet Entertainment/e-Muzyka)

Film

  • Kino polskie: „Dom dobry”, reż. Wojciech Smarzowski (Lucky Bob/Warner Bros. Entertainment Polska),
  • Kino familijne: „Zwierzogród 2”, reż. Jared Bush, Byron Howard (Walt Disney Animation Studios/The Walt Disney Company)

Odkrycia Empiku

  • Literatura: Dorota Groyecka, „Krwinki. Opowieść o stracie i nadziei” (Wydawnictwo W.A.B.)
  • Film: Mara Tamkovich, „Pod Szarym Niebem” (Media Corporation/Polski Instytut Sztuki Filmowej)
  • Muzyka: maks.tachasiuk, „Psy”

Twórca Roku

  • Pisarz Roku: Remigiusz Mróz
  • Artysta Muzyczny Roku: Dawid Podsiadło

Bestsellery 10-lecia

  • Książka: Remigiusz Mróz
  • Muzyka: Dawid Podsiadło

Plebiscyt Książka Roku 2025 Lubimyczytać.pl

W połowie marca oczy polskich czytelników zwrócone były na Poznań. Od 13 do 15 marca odbywały się tam Poznańskie Targi Książki, które, jak zawsze, przyciągnęły rzesze fanów literatury. W ramach wydarzenia odbywały się różnego rodzaju dyskusje i prelekcje, można było także uzyskać autografy swoich ulubionych autorów. Jednak bez wątpienia najgłośniejszą imprezą towarzyszącą targom jest uroczysta gala wręczenia nagród w Plebiscycie Książka Roku 2025 Lubimyczytać.pl. To konkurs, w którym o zwycięstwie decydują sami czytelnicy: mocą głosów oddanych na stronie internetowej. Kto więc wygrał w poszczególnych kategoriach? Oto lista laureatów:

  • Literatura piękna: Szczepan Twardoch, „Null” (Wydawnictwo Marginesy),
  • Powieść historyczna: Maciej Siembieda, „Gołoborze” (Znak Literanova),
  • Kryminał, sensacja, thriller: Sławek Gortych, „Schronisko, które zostało zapomniane” (Wydawnictwo W.A.B.),
  • Literatura obyczajowa, romans: Magdalena Witkiewicz, „Sztorm” (Pracownia Dobrych Myśli),
  • Romantasy: Rebecca Yarros, „Onyx Storm. Onyksowa burza” (Wydawnictwo Filia),
  • Literatura faktu, publicystyka: Andrzej Dragan, „Quo vAIdis” (Wydawnictwo Otwarte),
  • Autobiografia, biografia, wspomnienia: Antonina Tosiek, „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet” (Czarne),
  • Science fiction: Remigiusz Mróz, „Węzeł czasu” (Wydawnictwo W.A.B.),
  • Horror: Beata Skrzypczak, „Hasi” (Vesper),
  • Fantasy: Katarzyna Berenika Miszczuk, „Swarożyc” (Wydawnictwo Mięta),
  • Literatura młodzieżowa: Suzanne Collins, „Wschód słońca w dniu dożynek” (Must Read),
  • Literatura dziecięca: Adam Mirek, „Coś tu śmierdzi. Nauka, która wrze, bulgocze i wybucha” (Znak Emotikon),
  • Debiut: Joanna Adamek, „Stefcia” (Znak Horyzont),
  • Audiobook: Andrzej Sapkowski, „Wieża Jaskółki” Andrzeja Sapkowskiego (SuperNOWA),
  • Ekranizacja roku: – film „Frankenstein”, reż. Guillermo del Toro.

Jakie były nasze typy w tegorocznym plebiscycie Lubimyczytać.pl? Sprawdź TUTAJ!

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego: nominacje

Na rozstrzygnięcie wielu innych niż wyżej wymienione konkursów czy plebiscytów musimy jeszcze chwilkę poczekać. Jednym z nich jest rywalizacja o Nagrodę im. Ryszarda Kapuścińskiego – już po raz 17. otrzyma ją wybrany przez jury (pod przewodnictwem Ludwiki Włodek) najlepszy reportaż literacki. Listę nominowanych opublikowała „Gazeta Wyborcza”, jeden z dwóch (obok Miasta Stołecznego Warszawa) organizatorów nagrody. Co ciekawe, po raz drugi w całej historii konkursu znalazł się na niej komiks.

Szansę na prestiżowe wyróżnienie mają w tym roku:

  • Kasper Bajon, „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle”, Czarne,
  • Anna Bikont, „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów, Czarne,
  • Emily Carrington, „Nasz mały sekret” (tłum. Wojciech Jędrak), Timof comics,
  • Joanna Czeczott, „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji”, Czarne,
  • Patrick Radden Keefe, „Głowa węża. Przemytnicy z Chinatown i amerykański sen” (tłum. Jan Dzierzgowski), Czarne,
  • Nicola Lagioia, „Ciao, amore, ciao. Morderstwo w Rzymie” (tłum. Tomasz Kwiecień), Czarne,
  • Myrosław Łajuk, „Bachmut” (tłum. Maciej Piotrowski), Ha!art,
  • Peter Pomerantsev, „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną” (tłum. Aleksandra Paszkowska), Wydawnictwo Krytyki Politycznej,
  • Zbigniew Rokita, „Aglo. Banką po Śląsku”, Znak Literanova,
  • Antonina Tosiek, „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet”, Czarne.

Pod koniec marca dowiemy się, które z reportaży znajdą się w ścisłym finale nagrody – będzie to 5 wybranych przez kapitułę tytułów.

Kiedy poznamy laureata Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego? Uroczyste ogłoszenie zwycięzcy zaplanowano na 30 maja 2026. Wydarzenie towarzyszyć będzie Międzynarodowym Targom Książki w Warszawie.

Nominacje do Międzynarodowej Nagrody Bookera 2026

Również świat zagranicznych nagród literackich nie zwalnia tempa! Pod koniec lutego ukazała się długa lista książek nominowanych w tym roku do Międzynarodowej Nagrody Bookera. To wyróżnienie przyznawane tytułom wydanym w języku angielskim przez pisarzy z całego świata. Kwota nagrody (50 tysięcy funtów) jest dzielona równo między autora i tłumacza zwycięskiej książki. Na długiej liście nominacji znalazło się 13 tytułów:

  • Shidy Bazyar, „The Nights Are Quiet in Tehran” (tłum. z niemieckiego przez Ruth Martin),
  • Gabriela Cabezón Cámara, „We Are Green and Trembling” (tłum. z hiszpańskiego przez Robin Myers),
  • Anjet Daanje, „The Remembered Soldier” (tłum. z duńskiego przez Davida McKaya),
  • Mathias Énard, „The Deserters” (tłum. z francuskiego przez Charlotte Mandell),
  • Ia Genberg, „Small Comfort” (tłum. z szwedzkiego przez Kirę Josefsson),
  • Rene Karabash, „She Who Remains” (tłum. z bułgarskiego przez Izidorę Angel),
  • Daniel Kehlmann, „The Director” (tłum. z niemieckiego przez Rossa Benjamina),
  • Ana Paula Maia, „On Earth As It Is Beneath” (tłum. z portugalskiego przez Padmę Viswanathan),
  • Matteo Melchiorre, „The Duke” (tłum. z włoskiego przez Antonellę Lettieri),
  • Shahrnush Parsipur, „Women Without Men” (tłum. z perskiego przez Faridouna Farrokha),
  • Olga Ravn, „The Wax Child” (tłum. z duńskiego przez Martina Aitkena),
  • Yáng Shuang-zi, „Taiwan Travelogue” (tłum. z mandaryńskiego przez Lin King),
  • Marie NDiaye, „The Witch” (tłum. z francuskiego przez Jordana Stumpa).

Czy któraś z nominowanych książek ukazała się już w polskim tłumaczeniu? Aktualnie są to dwa tytuły: „Kobiety bez mężczyzn” Shahrnush Parsipur, które z perskiego przełożyła Alicja Farhadi oraz „Zanim dojrzeją granaty” Rene Karabasz przetłumaczone z bułgarskiego przez Mariolę Mikołajczak. Jesteśmy bardzo ciekawi, czy ta lista w najbliższym czasie się powiększy!

Krótką listę nominowanych poznamy 31 marca. Zaś 19 maja, podczas uroczystej gali, która odbędzie się w londyńskiej galerii Tate Modern, zostanie ogłoszony zwycięzca. Te daty warto zapisać sobie w kalendarzu!

Jednolita cena książki: oświadczenie Porozumienia Wydawców Książek

Ustawa o jednolitej cenie książki to temat, który co jakiś czas powraca na nagłówki prasy branżowej i do dyskusji wśród czytelników. O co w tym wszystkim chodzi? W ramach tej regulacji prawnej wydawca ustala stałą (na 12 miesięcy) cenę nowej książki, która miałaby obowiązywać w każdym punkcie sprzedaży w Polsce. Ustawa ta nie została jednak jeszcze wprowadzona – rozpoczęły się prace legislacyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w jej sprawie. Jaki cel ma ta regulacja? Miałaby ona wspierać małe księgarnie, wyrównując ich szanse w walce z dużymi graczami na rynku, a także wspierać różnorodność wydawniczą. Obecnie funkcjonuje pod określeniem „Ustawa o ochronie rynku książki”.

10 marca ukazało się związane z projektowaną regulacją, a dokładniej z opublikowaną na stronie Polskiej Izby Książki analizy autorstwa prof. Michała Bernadellego, oświadczenie Porozumienia Wydawców Książek. Porozumienie odnosi się do raportu krytycznie, zauważając, że powstał na podstawie niekompletnych danych. Dodatkowo zaznacza, że skutki ustawy o jednolitej cenie książki w jej opinii wcale nie uzdrowią rynku, ale zmniejszą liczbę wydawanych tytułów, a cena jednostkowego egzemplarza ostatecznie się podniesie. Najbardziej straciłby na tym czytelnik. Rozwiązania, jakie miałaby dawać regulacja, zostały określone też jako „nieprzystające do epoki Internetu i czytelnictwa cyfrowego”. Jak widać, nie brakuje skrajnych opinii na temat opracowywanej ustawy – i będzie pojawiać się ich z pewnością coraz więcej.

Tu przeczytasz pełną treść oświadczenia Porozumienia Wydawców Książek

Billie Eilish w „Szklanym kloszu”?

Na koniec informacja ze świata adaptacji filmowych klasyków literatury. Według licznych doniesień prasowych trwają prace nad ekranizacją powieści „Szklany klosz” Sylvii Plath, za reżyserię której ma odpowiadać laureatka Oscara Sarah Polley („Głosy kobiet”, „Historie rodzinne”). Główną bohaterką książki jest Esther Greenwood, ambitna, ale zagubiona zarówno w Nowym Jorku, jak i w swoim życiu młoda kobieta, która z czasem załamuje się psychicznie. To właśnie jej rolę miałaby zagrać Billie Eilish. Choć w tej sprawie trwają dopiero rozmowy między artystką a producentami, sprawa już budzi ogromne emocje wśród fanów piosenkarki oraz powieści Sylvii Plath. Czy Billie Eilish pasuje do tej roli? Według wielu osób ogromna wrażliwość mogłaby pomóc jej wcielić się w tak skomplikowaną postać. Byłby to bardzo imponujący debiut artystki na dużym ekranie. Dotychczas jej związek ze światem filmu skupiał się na tworzeniu hitowych piosenek towarzyszących głośnym filmom. Eilish za utwory „What Was I Made For?” (do filmu „Barbie”) oraz „No Time to Die” (ze ścieżki dźwiękowej filmu o Jamesie Bondzie pod tym samym tytułem) otrzymała liczne nagrody, w tym Oscary. Czy podobnie poradzi sobie jako aktorka?

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się nim: