Finaliści Nagrody Conrada 2026: kto okaże się zwycięzcą?

Książka Emilii Konwerskiej urasta do rangi jednego z najbardziej dyskutowanych zjawisk literackich tego sezonu. Z pewnością wysuwa się na prowadzenie w kwestii tegorocznych debiutów: jest świeżo upieczoną zwyciężczynią Nagrody im. Witolda Gombrowicza. Autorka może teraz dopisać do swojego CV kolejny finał wielkiej nagrody literackiej. A o czym pisze Konwerska w „Rzeczach robionych specjalnie”? To pełen niespodziewanego humoru i zręcznych zabaw językowych zbiór miniatur z pogranicza prozy i eseju. Autorka przygląda się w nim codzienności: łączy spostrzeżenia, przemyślenia, następstwa faktów – czasem prawdziwe, a czasem fikcyjne. Czytelników zachwyca ujęcie większych i mniejszych obsesji, prozy abstrakcyjnej, nieco neurotycznej, ale z cała pewnością niecodziennej.

„Dźwięki ptaków” to zbiór surrealistycznych opowiadań osadzonych we współczesnej, dusznej Warszawie. Znajdziemy tu postacie poszukujące sensu, ludzkiego pierwiastka, metody w szaleństwie pogoni za szczęściem. Kowalik urzeka czytelników unikalnym połączeniem absurdu i subtelnego humoru, z którego wyłania się opowieść o potężnej potrzebie bliskości. Inteligentnie pokazuje codzienność wokół nas w miejskiej tkance, która współgra z losami bohaterów poszczególnych opowiadań. W tych angażujących historiach odnajdzie się wielu czytelników.

Jest tu trashowo, jest niesamowicie, wiele tu też elementów snu, który idzie nie do końca tak, jak powinien. O co chodzi w powieści „Stany przejściowe” Zofii Lorek? To mroczna, surrealistyczna opowieść, w której codzienność dwudziestolatki miesza się z halucynacjami, duchami i dziwnymi zjawiskami w mieszkaniu. To proza nieprzewidywalna, pełna specyficznego klimatu. Nie jest to rzecz dla każdego, ale miłośnicy „dziwnej” literatury znajdą tutaj z pewnością coś dla siebie. Autorka raz za razem zaskakuje czytelnika hipnotyczną atmosferą, językową odwagą, czerpiąc jednocześnie garściami z kultury popularnej, którą wplata w oniryczne opisy niespotykanej rzeczywistości.

Czym są tytułowe „figlarnie”? Esej Mai Mozgi-Góreckiej przybliża to pojęcie. Co kryje się na stronach tej książki? Fascynująca opowieść o dziejach prywatności, tajnych kryjówkach, azylach i właśnie zagadkowych „figlarniach” – zakątkach architektonicznych budowanych z potrzeby ucieczki przed wzrokiem innych. Krytyków i czytelników zachwyciła z pewnością lekkość, z jaką autorka łączy historię budynków z prywatnymi losami ich twórców. Tutaj architektura to jedynie punkt wyjścia dla rozważań nad szerszymi zagadnieniami, które Mozga-Górecka zamyka w zgrabnych, interesujących esejach pełnych erudycji.

Twórczość Zofii Zaleskiej zdążyła już zyskać spore uznanie zarówno wśród czytelników, jak i krytyki. Jej książka okazała się debiutem naprawdę wartym uwagi! Czym jednak jest „Zaniechanie”? To psychologiczno-literackie studium poświęcone sztuce odpuszczania, milczeniu i powstrzymywaniu się od działania, śledzone w biografiach znanych twórców oraz tekstach kultury. Zaleska pyta: co sprawia, że decydujemy się po prostu czegoś nie robić, a także sprawdza, co dobrego może z tego wyniknąć. Okazuje się bowiem, że czasem lepiej się przed czymś powstrzymać i nie działać za wszelką cenę, a przeczekać, odsunąć się, dopracować coś innego.