Wałbrzych od dawna nie jest wyłącznie górniczymi szybami i powojennym przemysłem. To miasto wprost tętni tajemnicami, magnetyczną historią oraz legendami, którymi obrastał przez lata słynny Zamek Książ. Na półkach księgarń można znaleźć ostatnio coraz więcej książek o Wałbrzychu – twórcy postanowili w końcu poświęcić mu centralne miejsce swoich tekstów. Dzięki temu my możemy poznać to miasto z zupełnie nowej i nieoczywistej strony, a także przejść przez jego historię widzianą oczami różnych grup społecznych. Sprawdziliśmy, które nowości książkowe o Wałbrzychu są warte sprawdzenia i wybraliśmy listę książek, które przeniosą Cię na dwór arystokracji, opowiedzą o losach ludzi porzuconych przez historię czy wciągną w środek kryminalnej intrygi na ulicach dawnego Waldenburga. A więc jakie książki o Wałbrzychu warto przeczytać? To nie tylko literatura faktu, ale też powieść historyczna, a nawet kryminał! Nieoczywisty i nie zawsze doceniany Wałbrzych w końcu jest w centrum uwagi. Zapraszamy na Dolny Śląsk!

„Droga krwi” – Wałbrzych jako scena mrocznego kryminału

Tym razem Marek Krajewski, mistrz kryminału retro, zabiera nas do Wałbrzycha! „Droga krwi” stanowi pierwszy tom nowej serii powieści tego pisarza. Przenosi czytelnika do Wałbrzycha lat 20. XX wieku. Jaką akcję zobaczy miasto? W powieści znajdziemy kilka wątków, które splata mroczny Waldenburg. Znalezione na Wzgórzu Szubienicznym zmasakrowane ciała dwojga kochanków, gang zbiegłych zbrodniarek szmuglujących eter, a wszystko to obserwuje młody psychiatra – Herbert Anwaldt. To właśnie Anwaldt jest głównym bohaterem nowej serii Marka Krajewskiego. Czego możesz się spodziewać po tej książce? Na pewno Wałbrzycha w wydaniu niepokojącym, pełnym dusznego klimatu. Jest tu i dbałość o realia historyczne, i wartka, niepozwalająca oderwać się od lektury akcja. Fani retro kryminału będą z pewnością zachwyceni! To świetny sposób na wykorzystanie nieodkrytego jeszcze potencjału miasta. Nie ma zbyt wielu książek z akcją w Wałbrzychu – ta może rozpocząć ciekawy trend.

„Pokolenie, któremu odebrano przyszłość. Historia (nie tylko) wałbrzyska” – Wałbrzych na tle przemian

Poruszające opracowanie Marty Kurkowskiej-Budzan przedstawia wycinek historii Wałbrzycha, a przez to także reszty kraju, przez pryzmat losów pokolenia urodzonego w latach 50. XX wieku. To pierwsze pokolenie, które nie znało innego porządku rzeczy niż ten ustalony przez PRL i wpływy ZSRR. We wczesnej młodości ustalała się cała ich przyszłość, a całość warunkowały praca i szkoła. Kopalnie, elektrownie, fabryki – to wokół nich krążyło życie. Autorka w książce oddaje głos tym, którzy w tamtych czasach mieli dzięki lokalnym zakładom zaplanowane przyszłe lata. Co stało się z ich przyszłością? Co z obietnicami, które im składano? Na te pytania stara się odnaleźć odpowiedź Marta Kurkowska-Budzyn. Obserwacje poczynione w Wałbrzychu można rozszerzyć na resztę kraju – ale w tym mieście pewne zjawiska zawsze będą bardziej intensywne.

„Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach” – nieoczywista historia o kobietach

Książka, którą można zaliczyć do nurtu literatury o historii kobiet. To opowieść o dziejach niemieckich mieszkanek Dolnego Śląska, które pozostały w Wałbrzychu po II wojnie światowej. Choć w dalszym ciągu był to ich dom, z dnia na dzień stał się obcy. Niemieckie nazwy zostały zastąpione przez polskie, a nazwiska kobiet – spolszczone. Niemki wiedziały, że ich pozycja w społeczeństwie jest niska – nikt nie chciał ich zatrudniać, a one same musiały ukrywać swoje pochodzenie, by móc jakoś funkcjonować. Przez lata nie mogły złapać w spokoju oddechu. Marta Hożewska odkrywa przemilczaną historię takich kobiet, opisując, jak kształtowała się tożsamość grupy kobiet, których dom nagle przestał być ich własnym. To jednocześnie wgląd w trudną historię regionu oraz dzieje kobiet Dolnego Śląska. Ta książka o Wałbrzychu pokazuje, jakie ludzkie tragedie stoją za tym, jak wygląda miasto w dzisiejszych czasach.

„Zamek Książ. Historia opowiedziana głosami służących” – kulisy życia w magicznym miejscu

Jeśli lubisz dworskie historie opowiedziane z punktu widzenia służących, to jest tytuł, który musisz przeczytać! To naprawdę wyjątkowa książka o Zamku Książ. Ukazuje ona wielką historię rezydencji Hochbergów oczami lokajów, kucharek i stajennych. Porywająca narracja powieściowa spotyka się tutaj z prawdziwymi emocjami i historycznymi faktami. Małe, codzienne detale często umykają uwadze – tutaj, w dziejach przedstawianych „od kuchni”, grają główną rolę. Dzięki temu poznajemy lepiej historię Zamku Książ w imponującym przedziale czasowym, bo od roku 1888 do 1946. Dowiadujemy się, jak wyglądało życie także w innych posiadłościach Hochbergów. A wszystko splecione zostaje z losami zwykłych ludzi: kamerdynera, pokojówki, ogrodnika czy szofera. To oni budowali codzienność zamku i tworzyli jego życie – choć historia zazwyczaj zapomina o takich bohaterach.

„Daisy i cesarz. Wszystkie namiętności księżnej” – historia księżnej, którą pokochaliśmy

Powieść Doroty Ponińskiej przybliża postać najsłynniejszej mieszkanki Zamku Książ – księżnej Daisy von Pless. Jej historia od lat rozpala umysły, a sama Daisy jest do dziś jedną z postaci najmocniej kojarzonych z Wałbrzychem oraz z Pszczyną. Dzięki powieści możemy wyobrazić sobie, jaka była naprawdę. „Daisy i cesarz” to saga rodzinna, która pokazuje zwroty akcji, skandale, romanse, a wszystko opisano w naprawdę pasjonujący sposób. Postać Daisy pobudza wyobraźnię wielu. Porównuje się ją choćby do słynnej Sisi. W powieści autorka nie skupia się jednak wyłącznie na jej życiorysie, a stara się przedstawić księżną przez czyny i zróżnicowane wątki, jakie pojawiają się na kartach książki. Jednocześnie losy Daisy ukazują wielką historię rozgrywającą się na Zamku Książ. Recenzenci są zgodni – Dorota Ponińska snuje tę opowieść w sposób niemal filmowy, niezwykle przystępny, ale niepozbawiony wrażliwości.

Wałbrzych: najciekawsze atrakcje miasta

Lektura tych książek będzie doskonałym wstępem do podróży śladami literatury. Wałbrzych nie jest miastem turystycznie oczywistym, ale zwiedzanie go będzie tym bardziej wyjątkowe. Co więc warto zobaczyć w Wałbrzychu i jego okolicach?

Zamek Książ – wyjątkowa posiadłość

Imponujący Zamek Książ jest trzecim do wielkości zamkiem w Polsce. Ponad 400 pomieszczeń robi niesamowite wrażenie! Sam zamek ma historię dłuższą, niż się wydaje. Sięga ona końca XIII wieku! Od tamtego czasu posiadłość była intensywnie przebudowywana, aż osiągnęła swój aktualny kształt.

Kolejna tajemnica Zamku Książ? Szczątki rodziny Hochbergów

Z zamkiem wiąże się niezwykle aktualny wątek. Pod koniec sierpnia 2026 roku w pobliskich Świebodzicach odnaleziono niezwykły artefakt: trumny, metalowe sarkofagi oraz szczątki przedstawicieli rodu Hochbergów. To właśnie ta rodzina związana była przez lata z Zamkiem Książ. Jest to niezwykle interesujące znalezisko. Pada w jego przypadku podstawowe pytanie: skąd pochówki Hochbergów w Świebodzicach? Na razie nie znamy na nie odpowiedzi. Wiemy jednak, że Zamek Książ jest gotów na przyjęcie szczątków rodu. Miejscem, w którym zostałby wykonany ponowny pochówek, byłoby tamtejsze Mauzoleum Hochbergów.

Muzeum Przemysłu i Techniki: Stara Kopalnia – przemysłowa historia

To muzeum mieści się na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Julia”. Można tam zobaczyć większość obiektów, z których korzystano w kopalni. Początki tego zakładu sięgają końcówki XVIII wieku. Do dziś przetrwała część zabudowań oraz warsztaty czy maszyny. Prawdopodobnie najciekawszym „eksponatem” byłej kopalni jest jednak Lisia Sztolnia. To wyjątkowy obiekt, na którym transport węgla odbywał się za pośrednictwem łodzi. Nie jest, niestety, dostępny dla zwiedzających – po tragicznym wypadku z 2014 roku do sztolni nie można wejść.

Czarująca Palmiarnia – pamiątka po Daisy

Tak, miłośnicy podążania śladami księżnej Daisy powinni zwrócić na tę atrakcję szczególną uwagę! Palmiarnia została bowiem wybudowana właśnie dla niej. Inicjatorem powstania obiektu był Henryk XV von Pless, a miał to był wyraz jego miłości do słynnej Daisy. Posiada w pełni zachowaną, historyczną zabudowę z początku XX wieku. Jakie zobaczymy tam gatunki? Jest ich ponad 250 i pochodzą z całego świata! Jak się w tym połapać? Samo muzeum Zamku Książ (którego część stanowi Palmiarnia), ułatwia zadanie przyszłym zwiedzającym, pozwalając za pośrednictwem swojej strony internetowej przejrzeć listę roślin, jakie znajdziemy w obiekcie. Tam również można się o nich dowiedzieć czegoś więcej. To świetny pomysł na godziny relaksu połączonego ze zdobywaniem wiedzy!

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się nim: