Czym w ostatnich tygodniach żył świat książki? Które wielkie nazwiska polskiej literatury oficjalnie zapowiedziały powrót na półki, a jakie kontrowersje rozgrzały branżę do czerwoności? W kolejnym odcinku naszej prasówki robimy dla Was przegląd najważniejszych wydarzeń. Znów przeprowadzamy Was przez wszystko, co najgłośniejsze: od wielkich rozstrzygnięć nagród literackich, przez gorące zapowiedzi od najpopularniejszych polskich pisarzy, aż po niespodziewane castingi książkowych adaptacji klasyków. Oto, co działo się w literackim świecie!
Znamy laureatkę Nagrody im. Wisławy Szymborskiej
Tegoroczna gala wręczenia jednej z najważniejszych polskich nagród poetyckich za nami. 29 czerwca statuetkę oraz czek opiewający na 100 tysięcy złotych otrzymała Marlena Niemiec, autorka tomu „Skroń” (Convivo). Jury miało, jak każdego roku, twardy orzech do zgryzienia, a swoją opinię uzasadniło pochwałą „zuchwałości odkrywania”, „gotowości odpuszczania i zdolności wyśpiewywania pochwał dla drobin, kruszyn i przeczuć koniecznych kresów”. Zaś nagrodę za najlepszy tom zagraniczny tłumaczony na język polski (przyznawaną przez kapitułę do dwa lata) otrzymali chilijski poeta Raúl Zurita i tłumaczka oraz poetka Marta Eloy Cichocka za wydany w Polsce w 2025 roku zbiór „Zurita” (Lokator).
Laureatom serdecznie gratulujemy!
Festiwal Miłosza 2026
Wspomniane wręczenie nagrody było jedynie częścią obchodów 15. edycji Festiwalu Miłosza pod hasłem „Przeciwko nim”. Tegoroczna odsłona rozpoczęła się 27 czerwca i trwała do 5 lipca. W ramach imprezy odbyły się liczne spotkania i dyskusje, które pozwoliły słuchaczom poznać szerszy obraz poezji nie tylko polskiej, ale też i zagranicznej. Swoje nowe wiersze zaprezentowali publiczności poeci tacy jak Joanna Bociąg, Stanisław Kalina Jaglarz czy Wojciech Bonowicz. Niezwykle istotną częścią programu festiwalowego były także wydarzenia poświęcone przekładom poezji, w ramach których wysłuchaliśmy rozmów twórców i tłumaczy. Na scenie pojawiła się również reprezentacja poetów czeskich, ukraińskich i białoruskich. Chętni mogli wziąć udział w warsztatach dotyczących przekładu poetyckiego czy krytyki literackiej. Słowem: działo się mnóstwo! Wszystko jednak, co dobre, szybko się kończy – kolejny Miłosz Festival dopiero za rok.
Zapowiedzi: powroty literackich gwiazd
Powoli rozgrzewamy się przed sezonem jesiennych premier literackich. Ta pora roku może naprawdę obrodzić w dobrą książkę! Ukazują się już pierwsze zapowiedzi październikowych premier. Zdecydowanie jest na co czekać.
Olga Tokarczuk i Michał Witkowski z premierą… tego samego dnia!
Dwoje wielkich polskich pisarzy, dwie książki z premierą zaplanowaną na 14 października i… dwie zapowiedzi, które ukazały się tego samego dnia! Te newsy z pewnością zelektryzowały wielbicieli polskiej prozy. Nic dziwnego: chodzi o powrót naszej literackiej noblistki oraz laureata „Nike” Czytelników.
O premierach nowych książek Olgi Tokarczuk i Michała Witkowskiego piszemy więcej w tym artykule!
Szczepan Twardoch skończył pisać nową książkę
Fani prozy tego pisarza również mogą powoli zacząć zacierać ręce, bo i on uchylił rąbka tajemnicy w sprawie najnowszego utworu. Szczepan Twardoch poinformował w lipcu za pośrednictwem swoich mediów społecznościowych, że… skończył pisać kolejną książkę! Już niedługo możemy wypatrywać jej zapowiedzi w Wydawnictwie Marginesy. Czekamy na kolejne informacje!
UOKiK bezlitosny dla projektu ustawy o książce
Temat projektu ustawy o ochronie rynku książki już od dawna regularnie wywołuje głośne dyskusje. Tym razem rozgorzały one na skutek informacji o krytycznej opinii UOKiK dotyczącej jego treści – do dokumentu dotarła „Gazeta Wyborcza”. Sam cel ustawy miałby być według Urzędu szczytny – zgłaszane są jednak wątpliwości dotyczące narzędzi, jakimi się posługuje. Skrytykowany został pomysł zarówno wprowadzenia jednolitej ceny książki, jak i jednakowego rabatu dla wszystkich dystrybutorów – według UOKiK godziłoby to w prawo antymonopolowe, a dystrybutorzy i tak zaczęliby na wydawcach wymuszać podwyższenie cen okładkowych. Dodatkowo, w opinii Urzędu, ustawa doprowadziłaby ostatecznie do spadku czytelnictwa i zmniejszenia konkurencyjności małych wydawnictw i księgarń, które nie będą w stanie rywalizować z rynkowymi gigantami. Więcej na temat opinii UOKiK przeczytać można na stronie „Gazety Wyborczej”.
Doniesienia medialne skomentował już prezes Polskiej Izby Książki, Grzegorz Majerowicz. Stwierdził on, że opinia UOKiK brzmi tak, jakby Urząd przyjmował w patrzeniu na polski rynek książki perspektywę wyłącznie największych graczy. Zarzuca mu także, że nie powołuje się na badania rynkowe, bo ich wyniki dopiero mają się ukazać. Do opinii odniosła się także dla portalu rynek-ksiazki.pl Agata Diduszko-Zydlewska, przewodnicząca Zespołu ds. pola literackiego przy MKiDN, która również skrytykowała stanowisko Urzędu. Zauważyła, że przytaczane przez UOKiK skutki ustawy, czyli sztuczne podwyższanie cen okładkowych książek oraz trudności w konkurowaniu ceną przez mniejsze księgarnie, mają tak naprawdę miejsce już teraz. Dodatkowo twierdzi, że w opinii Urzędu nie bierze się w ogóle pod uwagę wpływu sklepów stacjonarnych na udział odbiorców w polskim życiu literackim.
Co będzie działo się w tej sprawie dalej? Trzymamy rękę na pulsie i czekamy na rozwój wydarzeń.
Akcja Unii Literackiej: 10% od ceny okładkowej
Ta inicjatywa wywołała w polskich mediach niemały szum! O czym mowa? O kampanii „10 procent” prowadzonej przez stowarzyszenie Unia Literacka za pośrednictwem mediów społecznościowych. W ramach akcji ukazały się zdjęcia polskich pisarzy (wśród nich m.in. Michał Rusinek, Sylwia Chutnik, Agata Romaniuk czy Grzegorz Kasdepke) z podpisami uświadamiającymi, jak niewiele aktualnie zarabia autor na sprzedaży jednego egzemplarza własnej książki. Unia Literacka postuluje, by stawka, którą otrzyma pisarz, wynosiła co najmniej 10% ceny okładkowej każdej pozycji. Akcja ma na celu nie tylko polepszenie sytuacji majątkowej autorów, ale też poprawę transparentności w kwestii sposobu rozliczania się z nimi wydawnictw. Dzięki kampanii taki zapis miałby zostać wprowadzony do wspominanej wcześniej w naszym artykule ustawie o ochronie rynku książki. Czy się tak stanie? Trudno określić – MKiDN do tej pory przedstawiło jedynie założenia dotyczące projektu.
Dua Lipa otwiera bibliotekę… zakazanych książek
Ikona popu po raz kolejny udowadnia, że jej klub książkowy Service95 to nie jest tylko PR-owa zagrywka. W księgarni Livraria Lello w Porto (Portugalia) znalazła się wyjątkowa przestrzeń, nad której stworzeniem czuwała sama Dua. Z inicjatywy piosenkarki powstała biblioteka złożona z książek, które na przestrzeni historii były zakazywane i cenzurowane: usuwane z listy lektur szkolnych, półek bibliotecznych, w różnych zakątkach globu powstrzymywano ich publikację. Manifesto Library, bo tak nazywa się projekt, ma pokazywać szerszej publiczności tytuły kwestionujące dominujące narracje. Zbiór liczy 100 pozycji i został podzielony według czterech słów kluczy, a są to: Władza, Kontrola, Głos i Pamięć. Do każdej z grup przyporządkowano książki, które najlepiej odwołują się do tych pojęć. W ten sposób Dua Lipa promuje idee krytycznego myślenia i oddawania głosu wszystkim tym, których system próbuje uciszać.
Polskie książki w kolekcji gwiazdy muzyki pop
Czy w bibliotece, którą stworzyła Dua Lipa, możemy znaleźć polskie akcenty? Ten, kto zna działalność klubu książkowego gwiazdy popu, na pewno wie, że tak! Dua czyta również polskich autorów. Na liście książek Manifesto Library zobaczymy dwójkę reprezentantów Polski: to Tomasz Jędrowski („Płynąc w ciemnościach”) oraz Olga Tokarczuk („Księgi Jakubowe”). Polecamy jednak przejrzenie całości listy – Dua zadbała o dużą różnorodność i wiele tam perełek, które w naszym kraju są nieco mniej znane, a zdecydowanie zasługują na docenienie.
„Szklany klosz”: do Billie Eilish dołącza gwiazda hitu HBO
Donosiliśmy już o głośnym wyborze aktorki mającej odgrywać główną rolę w nowej adaptacji „Szklanego klosza” Sylvii Plath. W postać Esther Greenwood ma wcielić się piosenkarka Billie Eilish. Teraz informujemy, że do obsady dołącza kolejne gorące nazwisko… Na planie produkcji widziany był Connor Storrie, aktor znany z głównej roli w hitowym serialu „Gorąca rywalizacja”! Nie wiemy, w kogo wcieli się gwiazdor, ale jego osoba z pewnością wzbudzi wokół filmu jeszcze więcej szumu. Czy znane twarze udźwigną klimat powieści? Jak reżyserka i scenarzystka, Sarah Polley, wykorzysta materiał źródłowy? Na te pytania jeszcze długo nie będziemy znać odpowiedzi – ale na pewno wyczekujemy ich niecierpliwie.
Które z tych wydarzeń zelektryzowało Was najbardziej?
Dodaj komentarz