Horror

Co cię bardziej przeraża: to, co nocą skrzypi na strychu, czy sąsiad, który uśmiecha się odrobinę za długo? W kategorii Horror zebraliśmy klasykę literatury grozy, współczesne powieści o duchach, demonach i wampirach, zbiory opowiadań, polską grozę oraz mroczne thrillery z pogranicza gatunków. Większość tytułów kupisz w wersji papierowej, część także jako e-book lub audiobook.

Zjawy czy ludzie? Jakie jest źródło strachu

Klasyczny horror sięga po siły nadprzyrodzone: nawiedzone domy, opętania, klątwy i istoty z innego świata. Na tym polu od dziesięcioleci królują Stephen King i Graham Masterton. Wampirom poświęciliśmy osobną podkategorię, Książki o wampirach, w której obok „Draculi” Brama Stokera znajdziesz między innymi „Miasteczko Salem” Kinga czy „Pozwól mi wejść” Johna Ajvide Lindqvista.

Z drugiej strony zło ma tu ludzką twarz, a strach rodzi się z obsesji, przemocy albo szaleństwa. Wzorcowym przykładem jest „Psychoza” Roberta Blocha, na której podstawie Alfred Hitchcock nakręcił słynny film. Granica między horrorem a thrillerem bywa płynna, dlatego trafisz tu też na powieści Marcela Mossa czy B.A. Paris, w których źródłem grozy są ludzie, a nie upiory. Jeśli taki rodzaj niepokoju odpowiada ci najbardziej, więcej podobnych tytułów znajdziesz wśród thrillerów psychologicznych.

Niepokój czy dosłowność

Nie ma jednej najstraszniejszej książki: to, co jednego czytelnika przyprawia o bezsenność, drugiego najwyżej zaintryguje. Horrory różnią się bowiem nie tylko motywem, ale też sposobem straszenia. Jedne budują napięcie powoli, z niedopowiedzeń, szmerów za ścianą i narastającego wrażenia, że coś jest nie tak. Tak pisali Shirley Jackson w „Nawiedzonym domu na wzgórzu” i Henry James w „Nawiedzonym dworze w Bly”. Te powieści bardziej niepokoją, niż szokują, więc sprawdzą się u czytelników, którzy nie przepadają za krwawymi scenami. Na przeciwnym biegunie są historie, które pokazują przemoc bez znieczulenia, jak „Księgi krwi” Clive'a Barkera. Zanim się zdecydujesz, zajrzyj do opisów książek i sprawdź oceny innych czytelników.

Klasyka grozy: od „Carmilli” do Kinga

Korzeni gatunku powinieneś szukać w podkategorii Klasyka horroru. Znajdziesz tam „Frankensteina” Mary Shelley, „Króla w Żółci” Roberta W. Chambersa i „Carmillę” Josepha Sheridana Le Fanu, opowieść o wampirzycy, która ukazała się ćwierć wieku przed „Draculą”. Są tu także powieści, od których zaczęła się legenda Stephena Kinga: „Carrie”, „Miasteczko Salem” i „Lśnienie”.

Przy klasyce warto zwrócić uwagę na wydanie, bo wiele tytułów ukazało się w kilku przekładach i edycjach. Powieść Stokera znajdziesz u nas jako „Draculę” lub „Drakulę”, zależnie od tłumaczenia, a także w wydaniu kolekcjonerskim, w adaptacjach komiksowych i w angielskim oryginale.

Polska groza

Polski horror ma własnych przedstawicieli. Najbardziej znanym z nich jest Stefan Grabiński, nazywany polskim Poe, mistrz krótkiej formy i autor „Demona ruchu”, zbioru opowiadań, w których groza czai się na kolei. Prawdziwą ciekawostką jest „Wampir”, mniej znana powieść noblisty Władysława Reymonta, osnuta wokół spirytyzmu i okultyzmu.

Wśród współczesnych autorów warto poznać Artura Urbanowicza, z wykształcenia matematyka, który chętnie osadza akcję na rodzinnej Suwalszczyźnie. Jego debiutanckie „Gałęziste” zdobyło Nagrodę Czytelników Polskiej Literatury Grozy, która nosi zresztą imię Grabińskiego. W ofercie znajdziesz też książki Stefana Dardy, Tomasza Sablika i Kamila Piechury.

Na dobry początek: opowiadania i ekranizacje

Jeśli dopiero oswajasz się z horrorem albo chcesz sprawdzić nowego autora, sięgnij po zbiór opowiadań. Krótka forma pozwala poznać styl pisarza w jeden wieczór, a lekturę łatwo przerwać, gdy zrobi się zbyt strasznie. Dobrym wyborem będzie „Nocna zmiana”, debiutancki tom opowiadań Kinga, „Upiory XX wieku” Joego Hilla albo opowieści Grabińskiego.

Ułatwieniem bywa też ekranizacja, którą już znasz. „Nie otwieraj oczu” Josha Malermana to pierwowzór filmu o tym samym tytule, a powieści Shirley Jackson i Henry'ego Jamesa zainspirowały popularne seriale „Nawiedzony dom na wzgórzu” i „Nawiedzony dwór w Bly”. Książka często pokazuje znaną historię z zupełnie innej strony.

Horror na prezent i do kolekcji

Książka grozy to dobry pomysł na prezent, nie tylko na Halloween. Zanim wybierzesz tytuł dla kogoś innego, zastanów się, czy obdarowany woli zjawy, czy ludzkie demony, i ile dosłowności zniesie. Jeśli zależy ci na efektownym wydaniu, zwróć uwagę na edycje z ilustrowanymi brzegami. W takiej szacie ukazały się między innymi „Lśnienie”, „Carrie” i „To” Kinga oraz „Nawiedzony dom na wzgórzu” i „Zawsze mieszkałyśmy w zamku” Shirley Jackson. Więcej podobnych wydań, także spoza gatunku, znajdziesz na stronie Książki z barwionymi brzegami.

Jeśli śledzisz gatunek na bieżąco, filtry Nowości i Zapowiedzi pokażą ci najświeższe tytuły. Wolisz słuchać niż czytać? Zaznacz audiobooki: „Inkub” Urbanowicza ukazał się także jako słuchowisko z udziałem Danuty Stenki.