Willa Hössa Marcin Mościński

Książka

Udało mi się skończyć! To prawdziwy sukces, bo książka liczy aż 555 stron. Powieść opiera się na dwóch warstwach chronologicznych: współczesności oraz czasach II wojny światowej. Miejsce akcji to Oświęcim – obóz koncentracyjny sąsiadujący z willą komendanta obozu Rudolfa Hössa przy ul. Legionów. Wspólny mianownik? Paweł i jego rodzina mieszkają we współczesności w tej samej willi. Paweł ma narastający z wiekiem problem z samym sobą. Mieszka co prawda z rodziną w innym mieszkaniu, ale w tym domu przebywa m.in. jego matka oraz babka, która była w obozie i pracowała w domu Hössa. W jego głowie rodzą się różne myśli, które porównuje m.in. z wojną w Ukrainie. O pomoc prosi swojego dawnego kolegę, terapeutę. Höss przedstawiony jest jako perfekcyjny wojskowy, który wymaga wiele od siebie, swoich podwładnych oraz więźniów. Wszystko musi być u niego na tip-top. Kocha swoją rodzinę i lubi spędzać czas w domu – tym samym, w którym później mieszka Paweł. Zapowiadało się dobrze. O ile część o hitlerowskim oprawcy (który nie do końca jest w tej książce pokazany wyłącznie jako diabeł wcielony) jest zwarta i czyta się ją płynnie, o tyle obszerniejsza część o Pawle bywa nie do strawienia. Paweł ma problemy, pomaga mu kolega terapeuta… Autor książki jest psychologiem oraz psychoterapeutą i wchodzi w zakamarki duszy z taką precyzją, że przy jego wywodach opisy z „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej sprawiają czasami wrażenie wręcz spłyconych. Przepraszam, ale nie potrafię utrzymać uwagi i koncentracji, czytając akapit, który ciągnie się przez 10 stron. A takich miejsc jest sporo. Rozumiem, że mają to być wynurzenia np. starszej kobiety opowiadającej o swoim życiu w obozie i w willi Hössa czy o życiu swojej córki – ale przecież każdy z nas, mówiąc, ma chwilę zastanowienia, a to zawieszenie głosu to właśnie nowa myśl… Takie są moje odczucia, ale – jak się okazuje – nie tylko moje. Sam autor ustami kolegi Pawła pisze: „Musisz mi wybaczyć, że czasami wolę wyrazić się dłużej niż krócej. Sam się nieraz karcę za swoją skłonność do unikania jasnych odpowiedzi. Wiem, że jeżeli da się coś powiedzieć w prosty sposób, to powinno się powiedzieć w prosty sposób. Przynajmniej tak twierdził pewien samotny Wiedeńczyk. Inaczej niepotrzebnie mnożymy słowa. Czasami po prostu o tym zapominam”. Niech te słowa wypowiadane przez narratora będą puentą mojej recenzji. PS Część o Hössie chyba przeczytam jeszcze raz, z pominięciem współczesnego wątku.