Książka

Cena życia Magdalena Wojtkiewicz

„Nigdy nie wolno odwracać wzroku od cudzej krzywdy” Wojna to czas trudnych wyborów, czasem wręcz niemożliwych, ale nie wszyscy kierowali się sumieniem. Dla niektórych liczył się interes, nawet za cenę cudzego życia. Irena, kobieta u kresu swych dni, dzieli się z nami swą osobistą historią, by stała się świadectwem życia podczas okupacji. Zwraca się do nas bezpośrednio, co jeszcze bardziej porusza i sprawia, że jej ból i emocje współodczuwamy niemal na własnej skórze. W okupowanej Warszawie Irena przede wszystkim próbuje przetrwać. Nie ufa ludziom, pilnuje każdego słowa i gestu. Wie, że jeden nieostrożny ruch może kosztować życie. Zostaje zmuszona do pracy w Adrii, lokalu, w którym Niemcy bawią się i objadają, podczas gdy za murami getta trwa eksterminacja ludności. Ten kontrast jest jednym z najmocniejszych elementów książki. Przepych sali i pozory normalności zderzają się z obrazem zrównanego z ziemią getta. Trudno przejść obok tego obojętnie. Jednak czasem jeden impuls wystarcza, by człowiek przestał myśleć wyłącznie o sobie. Dla Ireny jest nim krzywda dziecka. Samuel trafia na jej drogę wraz z rodziną ukrywającą się po aryjskiej stronie. Ich sytuacja jest dramatyczna. Irena chce pomóc, choć jej możliwości są rozpaczliwie małe. Autorka świetnie oddaje emocje bohaterów, więc rozumiałam zarówno jej bezsilność, jak i desperację ojca rodziny. Jego naciski były okropne, ale wynikały z lęku o życie dziecka. Irena kradnie jedzenie, wykorzystując dostęp do niemieckiego lokalu, choć wie, czym grozi przyłapanie. Czy mogła postąpić inaczej? Na jej miejscu zrobiłabym to samo. Podobało mi się, że autorka nie pokazała wojennej pomocy jednowymiarowo, wyłącznie jako heroicznego działania. Bo jak wszędzie, tak i tu znaleźli się ludzie, którzy potrafili robić interes na cudzym strachu. Najbardziej przejmujący jest permanentny strach towarzyszący bohaterom. Przy ciągłym zamknięciu i nasłuchiwaniu każdego kroku, czy obawie przed przyłapaniem, głód schodzi na dalszy plan. Każdy błąd może mieć ostateczne konsekwencje, a pomoc nie zawsze przychodzi na czas. To opowieść o trudnych wyborach, bezsilności, odwadze i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Opowieść, która wielokrotnie mnie poruszyła. To moja druga po „Zanim wrócisz do mnie” powieść autorki i już wiem, że sięgnę po każdą następną, bo takich prawdziwych bohaterów i emocji szukam w książkach.