Bracia Grimm. Biografia Ann Schmiesing

Książka

Jeśli myślicie, że o braciach Grimm wiecie wszystko, bo w dzieciństwie baliście się Baby Jagi, to ta biografia brutalnie (i fascynująco!) wyprowadzi Was z błędu. Ann Schmiesing w książce „Bracia Grimm. Biografia” robi coś, co uwielbiam: zdejmuje pomnikowe postacie z piedestału i pokazuje nam ludzi z krwi, kości i... niemałych kontrowersji. Zacznijmy od konkretu: autorka nie bierze jeńców. Rewiduje tytaniczną pracę braci, ale nie boi się wyciągać na światło dzienne ich cieni. Pisze wprost o ich antysemityzmie i o tym, jak instrumentalnie traktowali osoby, od których zbierali opowieści. To biografia uczciwa – nie pudruje rzeczywistości, by pasowała do wizerunku „miłych panów od bajek”. Dzięki temu Jakub i Wilhelm stają się w końcu postaciami wielowymiarowymi. Schmiesing genialnie rozbija mit „jednogłowego potwora” pod nazwą Bracia Grimm. Poznajemy Jakuba – surowego naukowca, samotnika i twardego filologa, oraz Wilhelma – tego „cieplejszego”, który nadawał baśniom literacki szlif. Fascynujący jest ich domowy układ: nierozerwalna więź, która przetrwała nawet małżeństwo jednego z nich. Żyli w osobliwym trójkącie z żoną Wilhelma, co dziś nazwalibyśmy pewnie niezłym wyzwaniem logistycznym i emocjonalnym, a dla nich było fundamentem pracy. W tej książce Baśnie dla dzieci i dla domu (wpisane przecież na listę UNESCO) są tylko wierzchołkiem góry lodowej. Autorka pokazuje nam Grimmów jako „Göttinger Sieben” – profesorów, którzy potrafili postawić się królowi i stracić pracę za przekonania. To historia o budowaniu narodowej tożsamości poprzez język, o monumentalnej pracy nad słownikiem i o mroku, który był naturalnym elementem ich epoki – czasów rewolucji i wielkich przemian. Mimo ogromu faktów i naukowego tła, narracja płynie jak dobrze skrojony thriller. Schmiesing pisze przystępnie, wciągając nas w świat archiwów, ale i brudnych ulic XIX-wiecznych miast. Wydanie od Wydawnictwa Poznańskiego z czarnymi, barwionymi brzegami tylko potęguje to wrażenie – trzymasz w rękach przedmiot, który wygląda tak mrocznie i elegancko, jak historie, które opisuje. To lektura dla tych, którzy chcą odczytać baśnie dzieciństwa na nowo – tym razem z perspektywy dorosłego, który nie boi się prawdy o ich twórcach. Obowiązkowa pozycja na półce każdego, kto kocha biografie, które zamiast laurek dają nam rzetelny obraz epoki.