Zabiłaś? Rozmowy z kobietami skazanymi za zabójstwo Zbyszek Nowak Książka

Media czy to tradycyjne, czy internetowe, w dużej mierze opierają się na sensacji. Doniesienia o zbrodniach, im brutalniejsze, tym lepiej, im bardziej nacechowane, tym większe emocje i większą klikalność wzbudzają. Po tym, jak burze medialne już przeminęły, Zbyszek Nowak bierze się za te sprawy ze swojego punktu widzenia - odwiedza więzienia i skazanym oddaje głos. Zadaje pytania czasem niewygodne, szuka powodów, szuka sytuacji, w jakich sprawcy znajdowali się przed popełnieniem zbrodni, sprawdza, co myślą o sobie i o swoim życiu teraz. Robił to już z więźniami dożywotnimi, teraz robi to z kobietami skazanymi za zabójstwo - o nich przeczytać możemy w reportażu pt. “Zabiłaś?”. A jego rozmówczynie są różne. Niektóre zabiły, inne odsiadują wyrok za zamiar. Ich ofiary to też spory przegląd społeczności. Ich motywacje? Różne. U jednak to faktyczny zamiar, u innych przypadek, u jeszcze innych brak możliwości dostrzeżenia innego wyjścia z sytuacji. Które z nich dają sobie rozgrzeszenie, które pokutują? Czy mogą z kary wynieść faktycznie coś, co poprawi ich przyszłe życie, zmieni ich osoby na lepsze? A może w ogóle takich rozmów nie powinno być, bo zbrodniarki nie zasługują na taką uwagę? Pytań jest dużo, odpowiedzi - każdy czytelnik wyciągnie własne. To publikacja, która porusza, która zmusza do zastanowienia, do wyciągnięcia wniosków. Czy może być czymś, co przyczyni się do zmiany? Społeczności i ich ocen, ilości popełnianych zbrodni? Kto wie. Im więcej jednak osób zacznie nad tym myśleć, tym szanse na to są większe, a taka książka skutecznie się do myślenia przyczynia. Polecam, bo choć lektura emocjonalnie niełatwa, to pod kątem stylistycznym jest swobodna i naprawdę dobrze przygotowana.

Zabiłaś? Rozmowy z kobietami skazanymi za zabójstwo autorstwa Zbyszek Nowak to reportaż, który od pierwszych stron wprowadza czytelnika w bardzo niewygodną przestrzeń – tam, gdzie nie ma prostych ocen, a każde słowo bohaterów zostaje w głowie na długo. To nie jest klasyczna opowieść o zbrodni, ale zbiór rozmów, które próbują dotknąć czegoś znacznie trudniejszego: zrozumienia, jak dochodzi do momentu przekroczenia granicy, za którą nie ma już powrotu. Styl autora jest reporterski, oszczędny i skupiony na dialogu. Zbyszek Nowak nie narzuca interpretacji i nie prowadzi czytelnika za rękę – oddaje głos kobietom, które same opowiadają o swoim życiu, emocjach i wydarzeniach, które doprowadziły je do najcięższego z możliwych wyroków. Dzięki temu książka ma formę intymnych, czasem bardzo trudnych rozmów, w których prawda miesza się z próbą usprawiedliwienia, a szczerość z mechanizmami obronnymi psychiki. W centrum tej książki są kobiety skazane za zabójstwo – każda z inną historią, innym tłem i innymi okolicznościami. Pojawiają się wątki przemocy domowej, uzależnień, frustracji, poczucia osamotnienia i życia w środowisku, które często nie dawało żadnej realnej alternatywy. Autorka pokazuje, że za każdym wyrokiem kryje się złożona historia, w której nie ma jednej przyczyny ani jednego momentu „przełamania”. To raczej długi proces narastania emocji, bólu i sytuacji, które w końcu wymykają się spod kontroli. Bohaterki tej książki nie są przedstawione w sposób jednoznaczny. Nie są ani usprawiedliwiane, ani demonizowane. Każda z nich staje się głosem własnej historii – czasem pełnej żalu, czasem wyparcia, a czasem prób zrozumienia samej siebie. To sprawia, że czytelnik cały czas balansuje między współczuciem, nieufnością i wewnętrznym sprzeciwem. Motywy, które przewijają się przez rozmowy, są bardzo ciężkie emocjonalnie. Przemoc, trauma, alkohol, brak wsparcia, samotność, ale też pytanie o granice odpowiedzialności i o to, czy człowiek zawsze ma pełną kontrolę nad swoimi decyzjami. Ważnym motywem jest też obraz kobiet w mediach – uproszczony, sensacyjny, często sprowadzony do etykiety „potwora”, który nie zostawia miejsca na niuanse. Gatunek tej książki to reportaż interwencyjno-społeczny oparty na rozmowach, skierowany do czytelników zainteresowanych psychologią, kryminologią oraz historiami prawdziwymi, które nie dają prostych odpowiedzi. To nie jest lektura dla osób szukających rozrywki – raczej dla tych, którzy są gotowi zmierzyć się z trudnymi emocjami i niejednoznacznością ludzkich wyborów. Podczas czytania pojawia się przede wszystkim niepokój, ale też silne poczucie dyskomfortu i refleksji. To książka, która zmusza do zadawania pytań o granice empatii, o sprawiedliwość i o to, jak cienka bywa granica między ofiarą a sprawcą w skomplikowanych życiowych historiach. To jedna z tych pozycji, które trudno ocenić jednoznacznie, bo zostawia czytelnika z wieloma sprzecznymi emocjami. Jeśli szuka się reportażu, który nie tylko opisuje zbrodnię, ale przede wszystkim próbuje zajrzeć w jej ludzkie tło, ta książka zdecydowanie zasługuje na uwagę.