Historia alternatywna Andrzej Pilipiuk

Książka

Dzisiaj o książce nietypowej, chyba najdziwniejszej jaką czytałem w tym roku, czyli o "Historii alternatywnej" autorstwa dwóch Andrzejów: Pilipiuka i Dolniaka. Jest to alternatywny podręcznik do historii, obejmujący czasy mniej wiecej od końca I Wojny Światowej, do zakończenia II Wojny Światowej, która tutaj nazywana jest inaczej, ponieważ inaczej potoczyły się losy świata. Pojawiają się także wtręty z czasów późniejszych, nawet lat 60. i 70., przykładem jest interwencja wojsk polskich podczas wojny w Wietnamie. Jest to książka ciekawa, ale myślę, że trzeba podejść do niej z dystansem, aby dobrze się bawić i by się nie rozczarować. Ja tak do tego podszedłem, z dystansem i humorem i było okej. Nie jest to na pewno książka przełomowa, jakiś must read, ale na pewno pozycja nietypowa i intrygująca. Autorzy dosyć optymistycznie podchodzą do losów Polski w tamtych okresach, ale jednocześnie w miarę z rozsądkiem. Polska nie jest tu jakimś supermocarstwem i nie rozciąga się od morza do morza, chociaż na przykład wspomaga afrykańskie państwa, więc ma wpływ na cały świat. Ogólnie lubię historie alternatywne, czytałem trochę takiej fantastyki, dlatego sięgnąłem po ten tytuł, zwłaszcza, że jak wspominałem forma jest tutaj nietypowa. Ale myślę jednak, że lepiej sprawdziłoby się to jako powieść bądź nawet cykl książek, na przykład przedstawiający losy rodziny na przestrzeni dziejów, powiedzmy ojca i syna, walczących w różnych wojnach polskich. Wtedy myślę, że jednak nie udałoby się zawrzeć tylu szczegółów odnośnie gospodarki czy polityki, a książki skupiłyby się bardziej na wojnach. Ponadto, bardzo fajnie, że w tej książce mamy także ilustracje dopasowane do treści, a wzorowane na zdjęciach historycznych. "Historia alternatywna" to książka fajna, nietypowa, ale nie jest wybitna. Dla mnie jednak była ciekawą przygodą i nie żałuję, że po nią sięgnąłem. 

Cobyście powiedzieli na podręcznik z historii świata, którego nigdy nie było? Podręcznik, w którym nasz kraj nie jest krajem skazanym na ciągłe przegrywanie, ratowanie resztek państwowości czy oglądanie się na inne mocarstwa. Tutaj ma ambicję, siłę, własne interesy, plany i możliwości, o jakich w naszej rzeczywistości mogliśmy najwyżej pomarzyć. Andrzej Pilipiuk i Andrzej Dolniak tworzą alternatywną wersję XX wieku i pokazują, jak mogłyby wyglądać losy naszego kraju, gdyby w odpowiednich momentach historii podjęto zupełnie inne decyzje. Właśnie to jest dla mnie największą perełką tej książki. Nie samo pytanie „co by było, gdyby?”, ale przede wszystkim konsekwencję tych zmian. Jedna decyzja pociąga kolejną, zmienia układ sił, wpływa na politykę, wojsko, technologię i przyszłość całych państw. Polska zaczyna odgrywać zupełnie inną rolę na światowej scenie. Pojawia się superbroń, własne kolonie i potęga pozwalająca rozmawiać z największymi graczami światowej polityki z zupełnie innej pozycji. Choć doskonale wiemy, że czytamy fikcję, autorzy przedstawiają ją w formie historycznego opracowania. Wiemy, że to kłamstwo, ale według mnie w ten sposób powinny wyglądać książki do historii. Nie, że uczą kłamstwa, tylko że napisali to w taki sposób, że ta pozycja nie jest nuda, a wręcz przeciwnie chcesz wiedzieć, co dalej i jak mogło się to wszystko potoczyć. Dlaczego tak ciekawie nie piszą podręczników? Sami przekonacie się, że te wszystkie wydarzenia, decyzje, operacje, instytucje i postacie opisane są tak, jakby ktoś naprawdę wyciągnął z archiwum podręcznik dotyczący alternatywnej Polski. Nie ma tutaj klasycznej fabuły. Jest wielka historia napisana od nowa. Jestem osobą, która chyba milion razy zadała sobie pytanie „a co, gdyby?”, szczególnie podczas oglądania programów dokumentalnych dotyczących II wojny światowej. Co by było, gdyby Hitler nigdy nie doszedł do władzy? Jak wyglądałby świat, gdyby pewne decyzje podjęto inaczej? „Historia alternatywna” pozwala wejść właśnie w takie rozważania i pokazuje, jak ogromne konsekwencje może mieć jeden historyczny wybór. Jedną z najważniejszych postaci tej rzeczywistości jest Wacław Kostek-Biernacki. To człowiek twardy, bezkompromisowy i momentami bezwzględny, który jako przywódca musi podejmować decyzje podporządkowane jednemu celowi: przetrwaniu i sile państwa. Nie jest wyidealizowanym bohaterem. Jest człowiekiem, który musi działać w świecie polityki, konfliktów i trudnych wyborów. Obok niego pojawiają się również postacie znane nam z prawdziwej historii: Józef Piłsudski, Edward Rydz-Śmigły, Włodzimierz Kiryłowicz Romanow, Ferdynand Antoni Ossendowski, Grigorij Siemionow czy Iwan Nazarov. Połączenie prawdziwych nazwisk z wydarzeniami, które nigdy się nie wydarzyły, daje tutaj niesamowity efekt. Piłsudski podejmuje inne decyzje, Rosja znajduje się w zupełnie innej sytuacji, a Polska zaczyna prowadzić działania, których nie znajdziemy w prawdziwych kronikach. Bolszewicy nie odnoszą zwycięstwa, konflikt z białymi trwa, a Polska angażuje się w wydarzenia na wschodzie. Pojawiają się Instytut Strategii Wschodniej oraz SOD, a Ferdynand Antoni Ossendowski zostaje zaangażowany w działania mające wpływ na losy całego regionu. Udaje się przez Stany Zjednoczone i Japonię do Mandżurii, spotyka ludzi związanych z białym ruchem rosyjskim i uczestniczy w przygotowaniu strategii przeciwko ZSRS (Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich). Te wszystkie momenty są dla mnie kolejnymi perełkami tej książki. Prawdziwe nazwiska, miejsca i historyczne napięcia zostają połączone z wydarzeniami, które autorzy stworzyli na potrzeby alternatywnej rzeczywistości. Może właśnie dzięki tej książce ktoś z was, dotąd omijający historię szerokim łukiem, zacznie zadawać pytania i z ciekawością sprawdzi, jak wyglądały wydarzenia naprawdę, kto, kim był. Według mnie byłoby to największe zwycięstwo tej książki. Nie musicie być fanem fantastyki, znawcą historii ani osobą, która czyta codziennie. Wystarczy wasza ciekawość i odrobina wyobraźni. Dostajemy tutaj trochę podręcznika, trochę kroniki, a przede wszystkim świetną zabawę historią, polityką, wojskowością i ludzkimi decyzjami. Polecam każdemu.