Sekretne życie słoneczników Molnar Marta

Książka

Książka pod patronatem Czytadeł i czekadełek „Nigdy nie mów, że życie nie może być gorsze. Ani że los się odwrócił i przed tobą już tylko błękitne niebo. Los to usłyszy i wybuchnie śmiechem” – to zdanie mogłoby stać się mottem niejednej biografii, ale w powieści Marty Molnar nabiera ono szczególnego, niemal mistycznego znaczenia. Fikcje literackie oparte na życiorysach wielkich artystów często wpadają w pułapkę suchej faktografii lub nadmiernego patosu. Molnar jednak udaje się rzecz rzadka: stworzyła opowieść, która pulsuje autentycznym życiem, pasją i, co najważniejsze, kobiecą sprawczością. Powieść prowadzi nas dwutorowo, splatając losy dwóch fascynujących bohaterek, które dzieli ponad wiek, a łączy niemal wszystko. Z jednej strony poznajemy Emsley Wilson, współczesną właścicielkę domu aukcyjnego, która stoi na krawędzi bankructwa. Z drugiej – Johannę Bonger, młodą wdowę po Theo van Goghu, która w XIX-wiecznej Europie zostaje z naręczem obrazów szalonego szwagra, uznawanych wówczas za bezwartościowe mazaje. W życiu obu tych kobiet „problemy nadeszły jeden za drugim, jak wagony pociągu”. Emsley musi zmierzyć się z rodzinnymi sekretami i upadkiem firmy, podczas gdy Johanna walczy o przetrwanie w świecie, w którym „wszystko jest urządzone tak, by to mężczyźni sobie radzili”. To właśnie ten dualizm sprawia, że książkę czyta się jednym tchem. Obserwujemy, jak Emsley, czytając odnaleziony pamiętnik Jo, czerpie z niej siłę do walki o własną niezależność. To nie jest tylko książka o malarstwie, choć miłośnicy van Gogha będą nią oczarowani. To przede wszystkim studium kobiecej determinacji. Johanna Bonger nie była jedynie „bratową artysty”. Była wizjonerką, niezwykle inteligentną negocjatorką i kobietą, która siłą miłości do męża i wiary w talent Vincenta, rzuciła wyzwanie całemu rynkowi sztuki. Bez jej uporu świat prawdopodobnie nigdy nie usłyszałby o „Gwieździstej nocy” czy „Słonecznikach”. Z kolei historia Emsley pokazuje, że współczesne kobiety, choć teoretycznie wolne, wciąż muszą wyrywać losowi prawo do decydowania o sobie. Molnar genialnie kreśli portrety kobiet, które znają swoją wartość. Ich zwycięstwa nie przychodzą łatwo – są okupione żałobą, strachem i samotnością, co czyni te bohaterki niezwykle ludzkimi. Chcemy je polubić, chcemy im kibicować i, ostatecznie, chcemy być tacy jak one. Styl autorki zasługuje na osobną pochwałę. Każde zdanie jest tu niczym pociągnięcie pędzla – precyzyjne, pełne barw, a momentami niedopowiedziane, zostawiające przestrzeń na interpretację czytelnika. Marta Molnar nie próbuje być dyletanckim biografem; ona czuje emocje swoich bohaterek. Wątek współczesny, doprawiony szczyptą ironii i świetnie zarysowanym tłem społecznym, stanowi idealną przeciwwagę dla subtelnej, niemal intymnej narracji pamiętnikarskiej Johanny. „Vincent mawiał, że słoneczniki odwracają się do słońca z wdzięcznością”. Ta książka robi to samo z czytelnikiem – odwraca go w stronę światła, optymizmu i wiary w to, że nawet z najgłębszego cienia można wykrzesać blask, który rozświetli losy przyszłych pokoleń. „Sekretne życie słoneczników” to porywająca opowieść o pasji i odwadze. To lektura obowiązkowa dla tych, którzy kochają historię ukrytą w kuluarach wielkiej sztuki, ale przede wszystkim dla każdej kobiety, która potrzebuje przypomnienia o własnej, wewnętrznej sile. To jedna z tych rzadkich pozycji, po których w czytelniku zostaje trwały ślad, a w pamięci sporo cytatów. Gorąco polecam – to literacki dowód na to, że życie, mimo trudów, jest najwyższą formą sztuki.