Śluza Zu Witkowska

Książka

Bardzo rzadko trafiam na polską książkę, która brzmi tak prawdziwie. Śluza to nie jest kolejna historia o niczym. To opowieść o tym, jak bardzo potrafimy sami się zapętlić w swoim życiu, w tych wszystkich małych kłamstwach i niedomówieniach, aż w końcu nie da się już oddychać. Nie jest to lektura, która poprawia humor, ale za to taka, która daje po głowie. Zu Witkowska ma talent do opisywania tych naszych wewnętrznych blokad. Jeśli masz ochotę na coś, co nie jest mdłe i zostaje w głowie na kilka dni, to jest to właśnie to.

Śluza to książka, którą jako ktoś, kto czytał wcześniejsze recenzowane tu historie, odebrałem trochę inaczej – bardziej „na chłodno”, ale jednocześnie z dużym skupieniem na tym, jak autorka buduje klimat. od razu czuć, że to literatura współczesna z ambicją: trochę tajemnicy, trochę emocji i takie delikatne poczucie, że pod powierzchnią cały czas coś się przesuwa i zaraz pęknie. Najbardziej kupiło mnie to, jak spójnie wszystko jest tu utrzymane – bez chaosu, bez przesady, za to z fajnym napięciem i symboliką, która nie wali po głowie, tylko raczej zostaje gdzieś z tyłu. jeśli czytało się inne bardziej „emocjonalne” albo obyczajowe tytuły, to Śluza wypada jak coś spokojniejszego, ale nadal z tym literackim pazurem, który każe się zastanowić jeszcze po zamknięciu książki

Małe to, niepozorne, a jakoś wciska się w arterie... Łucja jest biolożką, skierowaną na odpowiedzialny odcinek związany z koordynacją projektu badawczego. Ma zebrać i wysuszyć rośliny, które pomogą w opracowaniu przełomowego leku. Brzmi poważnie, jak coś w sam raz dla ambitnej naukowczyni, jaką Łucja się wydaje. Tylko że Łucja nie jest badaczką z powołania. Z powołania to chciała być aktorką. Marzyła o teatrze, o artystycznym świecie, w którym porywy serca i sztuka przez duże S. Jednak matka, głos rozsądku, sączyła: "Z teatru i literatury jeszcze nikt nie wyżył". Trzeba więc było wybrać prozę życia, która w dodatku uzmysłowiła, że pewne marzenia mają datę ważności... Momentem zwrotnym jest otrzymanie listu. Przesyłka sprzed jakichś 20 lat, duch z przeszłości, który zachwiał i tak delikatnymi fundamentami życia. Łucja rozsypuje się, chociaż dzielnie gra zwartą, gotową i odpowiedzialną. Cóż, życiową aktorką nie jest zbyt dobrą. Na szczęście trafia w stabilne ramiona starszej kobiety, śluzowej, czyli zajmującej się śluzą - otwieraniem jej dla przepływających kajaków i innych jednostek wodnych. Wśród natury, ziół, roślin, Łucja rozsypuje się, składa na nowo, rozsypuje się po raz kolejny... To tylko zarys fabuły. Wszystko, co ważne, to bohaterowie - Łucja, śluzowa, wspomnienie matki, która przestraszyła córkę nędznym życiem, więc ta poszła na biologię, wreszcie złoty epizod Pawełka. Wszyscy mają jakieś tajemnice, niektóre odsłaniają, inne niekoniecznie. Mistrzynią jest śluzowa - świetnie napisana postać. No i sama śluza staje się tu wielopiętrową metaforą do własnej interpretacji... Smutno tu trochę, ale nie może być inaczej w opowieści o rozczarowaniu i złamanym życiu. Podobała mi się ta historia, chociaż czuję niedosyt w kwestii języka. Prozatorski debiut poetki rozbudził moje oczekiwania związane z poetyckością języka właśnie, a tu było... zwyczajnie.

„Śluza” Zu Witkowskiej od razu zwróciła moją uwagę, bo nie jest to zwykła historia o karierze i sukcesie. To powieść o ambicji, wypaleniu i momencie, w którym człowiek zaczyna się zastanawiać, czy żyje po swojemu, czy raczej spełnia oczekiwania innych. Tego potrzebowałam przeczytać... Bardzo podoba mi się połączenie literatury pięknej z klimatem psychologicznego niepokoju i tajemnicy. Historia Łucji pokazuje, jak cienka jest granica między zawodowym spełnieniem a całkowitym zagubieniem siebie. Coś o tym wiem ... Motyw presji, ciągłego udowadniania swojej wartości i próby odzyskania kontroli nad własnym życiem wydaje mi się bardzo aktualny. Moim zdaniem to świetna propozycja dla osób, które lubią kameralne, emocjonalne powieści z mroczniejszym, psychologicznym klimatem. Ja takie lubię i dlatego leci ode mnie solidne 9/10!

„Cześć. Nie tłumacz się. Wiedziałam, że mnie zawiedziesz”. Są zdania, które nie kończą się po wypowiedzeniu. Zostają w ciele. W pamięci. W decyzjach. W sposobie, w jaki patrzymy na siebie. „Śluza” Zu Witkowskiej to opowieść o samospełniającym się proroctwie. O rodzinnym schemacie, który wrasta głęboko. O głosie matki, który po latach zaczyna brzmieć jak własny. Łucja. Jej imię znaczy „niosąca światło”. I przez długi czas naprawdę wydaje się, że ona to światło niesie. Najlepsza uczennica. Najlepsza studentka. Doktorat. Wielki projekt badawczy. Szansa na karierę. Na uznanie. Na spełnienie. Przez profesora. Przez konsorcjum. Przez społeczeństwo. Przez matkę. Przez samą siebie. Tylko że za tym sukcesem idzie cień. Jedno zdanie z przeszłości. „Wiedziałam, że mnie zawiedziesz”. Jak klątwa. Jak wyrok. Jak cicha instrukcja życia. I nagle wszystko zaczyna się rozpadać. Choroba. Sklejone kartki. Zawalony terminarz. Zerwane umowy. Utracony projekt. Nadzieja, że może uda się stworzyć lek, zaczyna gasnąć. A razem z nią gaśnie Łucja. Pojawia się rozpacz. Apatia. Wycofanie. Oddalenie od świata. I wtedy przychodzi Śluzowa. Kobieta po przejściach. Ktoś, kto nie ocenia. Ktoś, kto pojawia się jak promyk światła w miejscu, gdzie dawno zrobiło się ciemno. Ta książka mocno dotyka tematu presji osiągnięć. Tego, jak łatwo pomylić sukces ze spełnieniem. I jak boleśnie można zdradzić siebie, próbując udowodnić innym własną wartość. Bo czasem to, co miało być spełnieniem, okazuje się pułapką. A to, co dawało prawdziwą radość, zostaje porzucone po drodze. „Śluza” pyta cicho, ale celnie: Czy da się odnaleźć siebie po porażce? Czy da się wybaczyć sobie zawód? Czy można przestać patrzeć na siebie oczami tych, którzy nigdy naprawdę nas nie widzieli? To książka o pęknięciu. O załamaniu. O tym, że czasem człowiek nie potrzebuje kolejnego sukcesu. Potrzebuje kogoś, kto powie: nie musisz już nic udowadniać. Dla mnie to bardzo psychologiczna, gęsta i nieoczywista opowieść o kobiecie, która musi przejść przez własną ciemność, by sprawdzić, czy światło jeszcze w niej zostało.