Esmeralda i inne opowiadania Gerald Durrell

Książka

Uwielbiam opowiadania! Tak od zawsze. Wielu moich znajomych mówi, że to nienormalne. Jak może być nienormalne, skoro wychowałem się chociażby na tekstach Sławomira Mrożka, Marka Hłaski czy Ernesta Hemingwaya? Sami zatem rozumiecie… Ale co ja bym zrobił bez Oficyny Literackiej Noir sur Blanc! Dlaczego? Bo dzięki niej sięgam po książki wielu znakomitych pisarzy, których – wstyd powiedzieć – wcześniej nie poznałem, mimo że mam znacznie więcej lat niż 18 z VAT-em. Do tego grona należy Gerald Durrell – mistrz słowa i niezrównany obserwator ludzkiej natury oraz świata zwierząt. A wszystko to okraszone inteligentnym humorem i znakomitą prozą. „Durrell, uznany przyrodnik, udowadnia w nich, że jest również sprawnym narratorem, potrafiącym dostrzec absurd w codziennych sytuacjach” – czytamy na blurbe – i przemienia je niczym jubiler w niezapomniane literackie perełki. W „Esmeraldzie” powraca jako gawędziarz w szczytowej formie, serwując osiem historii, które są – powiem to jako smakosz i krytyk kulinarny – jak plasterek dobrze wysmażonego boczku: konkretne, wyraziste. chrupkie i zostawiające świetny posmak. To nie jest suchy zapis z wypraw przyrodnika. To niesamowita galeria postaci, zarówno ludzkich, jak i zwierzęcych, z tytułową Esmeraldą – wytworną świnią od trufli – na czele. Swoją drogą kocham trufle. Jest też Mojżesz, papuga o słownictwie tak dosadnym, że zawstydziłaby bywalca portowych doków. Co więcej, ptak nie potrafi trzymać dzioba na kłódkę i wyrzuca z siebie wulgaryzmy w najmniej spodziewanych momentach, na przykład przy… biskupie. Mojżesz staje się także przyczynkiem do grzechu, jakiego dopuszcza się pastor, u którego papuga mieszkała! A grzech ten przeradza się w konieczność zamknięcia wielebnego w więzieniu. Durrell zabiera nas do Monte Carlo na kolację z zakonnicą-hazardzistką i do Ameryki Południowej, by pokazać byłego kata, który nie potrafi uciec od własnego cienia. Te opowiadania to dowód na to, że autor dostrzega absurd w każdej sekundzie życia, ale także na to, że nigdy nie wiesz, kogo spotkasz na swojej drodze. Absolutnie urzekło mnie opowiadanie o szalonej rodzince Durrella. Wracamy na słoneczne Korfu, gdzie Gerry, Larry i Margo – już jako dorośli, ale wciąż tak samo „walnięci” – próbują zaaranżować matce małżeństwo. Ta komedia pomyłek rozbawi Was do łez. Autor patrzy na bliskich z ironią, ale i ze specyficznym ciepłem, które sprawia, że ich niedoskonałość staje się nam bliska. Morałem z tej opowiastki jest przysłowie: nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe. Niesamowite jest też opowiadanie o Niemcu Ludwigu. „Brytyjczycy z uporem powtarzają, że Niemcy są pozbawieni poczucia humoru… zawsze towarzyszyła mi myśl, że musi gdzieś istnieć Niemiec z poczuciem humoru – na takiej samej zasadzie, na jakiej liczy się na to, że gdzieś tam musi istnieć angielski hotel, w którym podają smaczne potrawy” - pisze autor. Gerald w hotelu spotyka Ludwiga, pracownika tego przybytku, i rozpoczyna obserwację, jakby ten był dżdżownicą po deszczu. Do jakich wniosków dochodzi? Teksty Durrella są jak zwierciadło, w którym odbija się nasza własna, często zabawna niedoskonałość, co czyni jego prozę niezwykle bliską i uniwersalną. To właśnie te elementy sprawiają, że jego opowiadania są cenione przez pokolenia czytelników. To proza lekka, inteligentna i – co dziś rzadkie – naprawdę zabawna bez popadania w wulgarność. Każde z ośmiu opowiadań to zamknięta całość, więc można je dawkować jak dobre wino, wracając do ulubionych fragmentów bez obawy o zgubienie wątku. Jeśli szukacie odskoczni od szarej rzeczywistości i chcecie, by świat stał się choć na chwilę jaśniejszy, sięgnijcie po „Esmeraldę”. Przekonajcie się sami, że spokój to nie miejsce, ale stan umysłu, w który Durrell wprowadza bezbłędnie. PS Jak wspomniałem, to moje pierwsze spotkanie z Durrellem. Trzeba będzie nadrabiać zaległości, ale od czego mam moje ukochane wydawnictwo, które wydało już sześć tytułów autora. Będę musiał tylko jeszcze skądś skombinować na to czas…