Powrót pogubionych rzeczy. Fotoopowieść o Szymborskiej Joanna Gromek-Illg, Michał Pawłowski Książka

Książka Joanny Gromek-Illg w opracowaniu graficznym Michała Pawłowskiego to opowieść o Szymborskiej poprzez zdjęcia, listy, rękopisy, fragmenty poezji, pocztówki i drobiazgi, a więc rzeczy, które tworzyły jej zewnętrzny świat. Te biograficzne okruszki są niezwykle cenne, bo Szymborska niewiele mówiła i pisała o sobie i swoim życiu prywatnym. Jaka zatem była? Zabawna. Obiecująca. Zgrzebna. Elegancka. Szczęśliwa. Sławna. Pogodna. Nieobecna. W ośmiu rozdziałach według ośmiu cech i chronologicznie poprzez różne etapy życia Joanna Gromek-Illg opowiada o poetce i noblistce, ale też córce, siostrze, przyjaciółce, żonie i partnerce – tworzy portret zwykłej-niezwykłej kobiety, utalentowanej, inteligentnej, wrażliwej, skromnej i z poczuciem humoru. "Powrót pogubionych rzeczy" to dzieciństwo w Krakowie, życie w czasie okupacji i tajne komplety, pierwsze wiersze i rysunki, spotkania w Domu Literatów i małżeństwo z Adamem Włodkiem. To urlopy w zakopiańskiej Astorii, wieloletni związek z Kornelem Filipowiczem, Literacka Nagroda Nobla, zabawy, żarty, kolaże i limeryki, prywatne i literackie przyjaźnie (m.in. z Ewą Lipską, Stanisławem Barańczakiem, Jerzym Pilchem, Czesławem Miłoszem i Michałem Rusinkiem) – i znacznie więcej. Książka zwraca uwagę ciekawą, oryginalną oprawą graficzną – przypomina barwny, biograficzny kolaż. Fotografie, drobiazgi, pocztówki i rękopisy dobrze korespondują z tekstem, dopełniają go, a często też stanowią odrębną opowieść (bo potrafią powiedzieć więcej niż słowa). Lekka, atrakcyjna wizualnie forma sprawia, że "Powrót pogubionych rzeczy" z łatwością pochłania – przeczytałam z zainteresowaniem i przyjemnością, czasami z uśmiechem, czasami z czułością i rozrzewnieniem, czasami z zaskoczeniem, a czasami ze smutkiem i odrobiną melancholii. Nietuzinkowa, przystępna i barwna fotoopowieść o Szymborskiej – wspaniała okazja, żeby poznać znane i mniej znane oblicze poetki (książka zachęca też, by sięgnąć po jej twórczość).

Co zostaje po człowieku? Rzeczy, które były dla niego ważne, szpargały, z którymi trudno było się rozstać, bo niosły ze sobą wspomnienia. Punktem wyjścia Autorki Joanny Gromek-Illg jest wiersz Szymborskiej "Martwa natura z balonikiem". Jest to wyjątkowa książka o wyjątkowych przedmiotach Wisławy Szymborskiej, a przede wszystkim o Niej. "Powrót pogubionych rzeczy" to przykład fotobiografii - opracowanie graficzne Michał Pawłowski. Książka zawiera bardzo dużo archiwalnych fotografii, fotokopii rękopisów, cytatów, wspomnień, ciekawostek. I choć przeczytałam stos publikacji o noblistce, to wciąż dowiaduję się czegoś nowego - np. nie wiedziałam, że Szymborska była też ilustratorką książek! Biografia, którą czyta się z prawdziwą przyjemnością.