Wygnaniec Katarzyna Berenika Miszczuk

Książka

Za lasami… Za górami… za siedmioma morzami... Co z tymi baśniami, które czytaliśmy będąc dziećmi? Przecież wszyscy wiemy, że oryginalne opowieści braci Grimm czy dawne wierzenia ludowe miały w sobie sporo mroku, ostrych krawędzi i krwi. Katarzyna Berenika Miszczuk w swojej powieści „Wygnaniec” doskonale wyczuwa ten ton i bezceremonialnie wyciąga nas z bezpiecznego świata współczesności, żeby wrzucić w samo serce niebezpiecznej, ludowej fantastyki. Bardzo lubię stare podańce, celtyckie echa i mroczne motywy przesiąknięte diabelskim sprytem i okazało się, że ta książka ma je w sobie i to bez lukru i taniego blichtru. Główna bohaterka, Anka, to pielęgniarka, która zmaga się z codziennością. Żadnego księcia na horyzoncie, żadnego wielkiego przeznaczenia – jedynie praca, zmęczenie i konieczność wyjazdu na prowincję, by namówić dziadka na przeprowadzkę do domu opieki. Oczywiście wiejska idylla szybko okazuje się iluzją. Zamiast spokojnych dni mamy piwniczne tajemnice, nieprzytomnego i nagiego faceta udającego trupa w warzywniaku, strzały świszczące koło ucha oraz absolutnie absurdalne żądania samorzuconego „księcia”, który twierdzi, że z innego świata ukradziono gwiazdę. Brzmi jak szaleństwo? Zdecydowanie. Ale też jak początek przygody, o której Anka skrycie marzyła. Autorka buduje świat z niezwykłym wyczuciem klimatu. Punktem wyjścia jest polska wieś, w której rodzimy folklor miesza się z celtycką mitologią. To zestawienie wypada świeżo, ma swój zapach, ziemistość i głębię. Gdy fabuła przekracza granicę i przenosi nas do baśniowej krainy, urok prysłby, gdyby nie surowość zasad panujących w tym świecie. Zapomnij o uśmiechniętych wróżkach z popkultury. Tutaj ludzie wcale nie są pępkiem wszechświata – bywają traktowani jak niewolnicy czy wręcz zwierzyna łowna. Ta bezkompromisowość nadaje lekturze smaczku, który docenią fani mrocznych, dawnych gawęd. Ogromnym plusem książki są sami bohaterowie. Anka nie jest bezwolną damą w opałach, która czeka na ratunek. Ma w sobie mnóstwo zdrowego rozsądku, cięty język, upór i specyficzne poczucie humoru, dzięki któremu jej wewnętrzne monologi i próby odnalezienia się w absurdalnej rzeczywistości autentycznie bawią. Towarzyszący jej książę również nie wpisuje się w stereotypy nieskazitelnego bohatera, co generuje między nimi iskrzenie oparte na ripostach i wzajemnej nieufności. Co ważne, wątek romantyczny nie dominuje nad fabułą, lecz stanowi subtelny, dobrze poprowadzony dodatek do głównego nurtu wydarzeń. Katarzyna Berenika Miszczuk pisze lekko, dzięki czemu książkę pochłania się błyskawicznie, niemal jednym tchem. Nie znajdziemy tu jednak pustej rozrywki – autorka sprawnie dawkuje napięcie, pilnuje zasad starej magii, ostrzegając ugięciem karku przed przyjmowaniem darów czy wyjawianiem prawdziwego imienia. Całość wieńczy mocny zwrot akcji, który sprawia, że po zamknięciu książki ma się ochotę natychmiast sięgnąć po kolejny tom. To dojrzała baśń dla tych, którzy wciąż pamiętają zapach starych ksiąg i szukają w literaturze czegoś więcej niż tylko przewidywalnego schematu.