Chiny jednego dziecka Nadia Urban, Piotr Sochoń, Weronika Truszczyńska Książka

„Chiny jednego dziecka” – Nadia Urban, Piotr Sochoń, Weronika Truszczyńska

Polityka jednego dziecka - czym była?

Książka stworzona przez Weronikę Truszczyńską, Nadię Urban i Piotra Sochonia, twórców popularnego podcastu Mao Powiedziane, to pierwszy polski reportaż dogłębnie analizujący, jak polityka jednego dziecka ukształtowała współczesne Chiny. Ta strategia polityczna, wprowadzona pod koniec lat 70. XX wieku, była oficjalnie motywowana koniecznością uniknięcia przeludnienia i zapewnienia zasobów dla szybko rosnącej demografii kraju. Nałożenie na rodziny obowiązku posiadania tylko jednego dziecka miało na celu wsparcie szybkiej modernizacji i wzrostu gospodarczego. Autorzy, znający Państwo Środka od podszewki dzięki wieloletniemu życiu i pracy w Szanghaju, dowodzą, że choć cel był w teorii pełen zalet, konsekwencje poszły w znacznie gorszym kierunku.

Konsekwencje społeczne i demograficzne

Analiza przedstawiona w książce ujawnia głębokie i niekiedy dramatyczne konsekwencje polityki jednego dziecka dla chińskiego społeczeństwa. Restrykcyjne zasady doprowadziły do masowych aborcji, w tym przymusowych, oraz do zjawiska porzucania lub sprzedawania noworodków płci żeńskiej – bo większość rodzin pragnęła mieć jednak syna. Konsekwencją tej polityki jest więc ogromna dysproporcja płci – brak partnerek dla milionów mężczyzn. Pociągnęła ona za sobą również specyficzne skutki ekonomiczne i społeczne, na przykład wzrost kosztów „panieńskich” posagów, szczególnie dla tych kobiet, które mają braci.

Dramaty ludzkie i osobiste historie

W reportażu twórców podcastu Mao Powiedziane czytelnik może dowiedzieć się więcej o tym, jak dramatyczne skutki przyniosła polityka jednego dziecka. To nie tylko daleko idące konsekwencje demograficzne, statystyczne, ale przede wszystkim historie pojedynczych ludzi. To dramaty matek poddawanych przymusowej sterylizacji lub zmuszanych do aborcji oraz trudny los dziewczynek, które porzucano, aby mieć kolejną szansę na urodzenie syna. Chiny jawią się w tym kontekście jako kraj, w którym państwowa interwencja w najbardziej intymną sferę życia doprowadziła do głębokich urazów psychicznych i etycznych dylematów. Autorzy rzetelnie relacjonują, jak te traumy wpłynęły na relacje rodzinne i społeczne, tworząc społeczeństwo obarczone poczuciem straty i niesprawiedliwości.

Chiny po zniesieniu polityki

W 2016 roku Chiny oficjalnie odeszły od polityki jednego dziecka, przechodząc na politykę dwojga, a następnie trojga dzieci w obliczu postępującego kryzysu demograficznego. Była to reakcja władz na widoczne starzenie się społeczeństwa. Reportaż Truszczyńskiej, Urban i Sochonia nie kończy się jednak na dacie zniesienia tej doktryny, lecz analizuje, dlaczego ta zmiana nie przyniosła oczekiwanego wyżu demograficznego. Po dziesięcioleciach przymusowego ograniczania liczby potomstwa chińskie społeczeństwo dostosowało się do modelu jedynactwa. Konsekwencje polityki jednego dziecka zdecydowanie są w Chinach w dalszym ciągu widoczne.

Wpływ na współczesne Chiny

Książka pokazuje, że polityka jednego dziecka to nie tylko historia, ale czynnik, który wciąż silnie oddziałuje na współczesne Chiny. Mimo oficjalnego zniesienia w dalszym ciągu wywiera ona trwały wpływ na gospodarkę kraju, jego rynek pracy i kulturę. Autorzy wnikliwie analizują, w jaki sposób brak równowagi płci i starzenie się społeczeństwa chińskiego wpłyną na przyszłą siłę roboczą i zdolność Państwa Środka do utrzymania szybkiego wzrostu gospodarczego. Pokazują, jak nieludzki przymus stworzył kraj, w którym wartość jednostki jest często mierzona jej sukcesem. Reportaż jest więc niezwykle istotnym źródłem wiedzy na temat współczesnej historii Chin.

Dla zainteresowanych Chinami i reportażem

Ten znakomity reportaż jest lekturą obowiązkową dla osób zainteresowanych Chinami. Stanowi on dogłębną analizę mechanizmów kontroli państwowej i ukazuje skomplikowane relacje między polityką a życiem jednostki w tym kraju. Piotr Sochoń, Weronika Truszczyńska i Nadia Urban oferują czytelnikom wyjątkowe spojrzenie na drugą stronę chińskiego cudu gospodarczego. Ich wiedza połączona ze specyficzną perspektywą outsidera czyni ten reportaż wartym przeczytania i zapamiętania na długo.