Z kościoła do piekła Kontynuacja książki Stanisław Srokowski Książka

(...) "Naród, który nie szanuje swojej przeszłości, nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości" - Józef Piłsudski "Z kościoła do piekła" to druga część historii dramatu, jaki rozegrał się we wsi Huta Pieniacka. Nie jest to łatwa do przeczytania książka, zważywszy na ogrom bestialstwa dokonanego przez Ukraińców na Polakach. Ale naszym obowiązkiem jest znać historię ludzi, którzy przypłacili życiem za bycie Polakami. Żeby to jeszcze było "zwykłe" zabicie... Tutaj mamy rozgniatanie butem dziecięcych główek, wydłubywanie oczu, ucinanie języka, uszów, przebijanie brzucha, z którego wydostawały się wnętrzności podtrzymywane rękoma, bo taka osoba wciąż żyła... Autor książki na podstawie dokumentacji IPN, zeznań tych, którzy przeżyli, lub zasłyszeli opis wydarzeń z pacyfikacji wsi od naocznych świadków, dokonuje analizy przebiegu wydarzeń, zestawia ze sobą opowieści, by dojść do ustalenia konkretnych faktów. Czasem ta sama historia opowiedziana ustami różnych osób różni się szczegółami, w zależności od stopnia identyfikacji z ofiarami, ładunku emocji. W książce zawarte zostały również fragmenty dokumentów AK na temat przebiegu działań pacyfikacji, jak również zagraniczna dokumentacja w tym temacie. Na końcu autor zamieścił listę zamordowanych (869 osób + 163 z listy uzupełniającej), imię, nazwisko, wiek. W przypadku braku tych danych, taka osoba również jest uwzględniona, tak samo każde z dzieci, które było wbite na płot. "Nie oszczędzali dzieci. Typowym sposobem unicestwienia dziecka było chwycenie go za nóżki i uderzenie głową o mur bądź rozdeptanie głowy podkutym butem. Inną odmianą bestialskiego mordu małego dziecka było przydeptanie jednej nóżki do ziemi butem i szarpnięcie drugiej nóżki oburącz w górę" Huta Pieniacka przed masakrą liczyła 172 gospodarstwa i około 1000 mieszkańców. Była w niej również liczna liczba uciekinierów z innych miejscowości. Obie części (pierwsza to "Zanim spłonęli żywcem) to lektura obowiązkowa dla każdego, bez wyjątku. Bo oni na to zasługują, by poznać ich historię i odczytać każde imię i nazwisko.